Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

यदि प्रभासं सर्वेषां तीर्थानां प्रवरं मतम् । किमन्यैर्बहुभिस्तत्र कर्त्तव्यं तीर्थविस्तरैः

yadi prabhāsaṃ sarveṣāṃ tīrthānāṃ pravaraṃ matam | kimanyairbahubhistatra karttavyaṃ tīrthavistaraiḥ

Si Prabhāsa est tenu pour le plus éminent de tous les tīrthas, à quoi bon alors s’étendre sur tant d’autres tīrthas ?

यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle: if)
प्रभासम्Prabhāsa (tīrtha)
प्रभासम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; वाक्ये विषय (topic)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; विशेषण (qualifying तीर्थानाम्)
तीर्थानाम्of sacred places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
प्रवरम्the best
प्रवरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying प्रभासम्)
मतम्is considered
मतम्:
Kriya (Predicative complement/विधेय)
TypeNoun
Rootमन् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘considered/held (to be)’
किम्what (need)
किम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययप्राय (interrogative: what use?)
अन्यैःwith others/other (tīrthas)
अन्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषण (qualifying अन्यैः)
तत्रthere
तत्र:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
कर्त्तव्यम्to be done/needed
कर्त्तव्यम्:
Kriya (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्यय, gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done/necessary)
तीर्थविस्तरैःby (various) extensions/varieties of tīrthas
तीर्थविस्तरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष (तीर्थाणां विस्तारैः = by expansions/varieties of tīrthas)

Pārvatī (Devī) (deduced from subsequent address by Īśvara: “śṛṇu devi…”)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A declarative praise: Prabhāsa is the foremost tīrtha; the speaker dismisses lengthy enumeration of other sacred fords.

P
Prabhāsa
T
tīrtha

FAQs

When one attains the supreme sacred kṣetra, lesser comparisons and lengthy catalogues become secondary; focus on the highest refuge.

Prabhāsa (Prabhāsakṣetra), praised as foremost among all tīrthas.

No specific rite is prescribed here; the verse frames Prabhāsa’s unsurpassed status to motivate focused pilgrimage and hearing of its māhātmya.