Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

ततो देवा महेंद्राद्या दुःखेनैव समन्विताः । परिभूता मनुष्यैस्ते शंकरं शरणं गताः

tato devā maheṃdrādyā duḥkhenaiva samanvitāḥ | paribhūtā manuṣyaiste śaṃkaraṃ śaraṇaṃ gatāḥ

Alors les dieux, à commencer par le grand Indra, furent saisis de douleur ; humiliés par les humains, ils cherchèrent refuge auprès de Śaṅkara.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
maheṃdra-ādyāḥbeginning with Mahendra (Indra)
maheṃdra-ādyāḥ:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahendra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण देवाः इत्यस्य (‘beginning with Mahendra/Indra’)
duḥkhenawith sorrow
duḥkhena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; हेतु/साधनभावे (by/with sorrow)
evaindeed/only
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
samanvitāḥendowed/filled (with)
samanvitāḥ:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam + anvit (धातु √i/anu + क्त; प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण देवाः इत्यस्य
paribhūtāḥhumiliated/overpowered
paribhūtāḥ:
Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari + bhū (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण देवाः इत्यस्य
manuṣyaiḥby humans
manuṣyaiḥ:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootmanuṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृ-करणभावे (by humans)
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम—देवाः इत्यस्य पुनरुक्ति
śaṃkaramŚaṅkara (Śiva)
śaṃkaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśaṃkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
śaraṇamrefuge
śaraṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वितीया-प्रयोगः ‘शरणं गम्’ इति क्रियायाम्
gatāḥwent/approached
gatāḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘गत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्रियार्थे—‘went/have gone’

Narrator (contextual; within Prabhāsakṣetra Māhātmya dialogue)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Indra and the devas, faces downcast, approach Śaṅkara in supplication, their celestial splendor dimmed by sorrow; Śiva stands tranquil, the axis of refuge.

I
Indra (Mahendra)
D
Devāḥ
Ś
Śaṅkara

FAQs

Even the gods rely on Śiva as the final refuge when cosmic order is overturned.

The episode belongs to Prabhāsakṣetra Māhātmya, centered on Someśvara/Śaṅkara at Prabhāsa.

None; the verse describes the devas’ surrender (śaraṇāgati) to Śaṅkara.