Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तस्मादीशानदिग्भागे तत्कोटिनगरं स्मृतम् । तस्य दक्षिणदिग्भागे स्थितं योजनमात्रकम् । कोटीश्वरं महालिंगं कोटियज्ञफलप्रदम्

īśvara uvāca | tasmādīśānadigbhāge tatkoṭinagaraṃ smṛtam | tasya dakṣiṇadigbhāge sthitaṃ yojanamātrakam | koṭīśvaraṃ mahāliṃgaṃ koṭiyajñaphalapradam

Īśvara dit : « De là, vers le nord-est, se trouve la cité appelée Koṭinagara. Au sud de celle-ci, à environ un yojana, se dresse le grand Liṅga nommé Koṭīśvara, dispensateur du mérite d’un crore de sacrifices ».

īśvaraḥĪśvara (Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
tasmātfrom there/from that
tasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अपादानार्थे (from that/place)
īśānadigbhāgein the north-east direction-part
īśānadigbhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootīśāna-diś-bhāga (प्रातिपदिक; ईशान + दिश् + भाग)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘नगरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
koṭinagaramKoṭi-city
koṭinagaram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkoṭi-nagara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
smṛtamis known/called
smṛtam:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (is called/remembered)
tasyaof it/of that
tasya:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
dakṣiṇadigbhāgein the southern direction-part
dakṣiṇadigbhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇā-diś-bhāga (प्रातिपदिक; दक्षिणा + दिश् + भाग)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
sthitamsituated
sthitam:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचन; ‘[तत्]’/‘[नगरम्]’ इत्यस्य विधेयविशेषणम् (predicative)
yojanamātrakamonly a yojana (in extent/distance)
yojanamātrakam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyojana-mātraka (प्रातिपदिक; योजन + मात्रक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; परिमाणवाचक-विशेषणम्
koṭīśvaramKoṭīśvara
koṭīśvaram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkoṭi-īśvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषण/नाम
mahāliṅgamthe great liṅga
mahāliṅgam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-liṅga (प्रातिपदिक; महा + लिङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘कोटीश्वरम्’ इत्यस्य समानाधिकरणम्
koṭiyajñaphalapradamgranting the fruit of a crore of sacrifices
koṭiyajñaphalapradam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkoṭi-yajña-phala-prada (प्रातिपदिक; कोटि + यज्ञ + फल + प्रद)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Koṭīśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A map-like sacred landscape: Koṭinagara indicated in the northeast; a pilgrim caravan moves one yojana south to a grand Koṭīśvara liṅga under a tall temple gateway; priests perform fire-offerings symbolically echoing ‘koṭi-yajña’ merit.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī
K
Koṭinagara
K
Koṭīśvara
M
Mahāliṅga

FAQs

Sacred places are mapped as living sources of dharma, where devotion can yield merits equated with vast sacrificial rites.

Koṭīśvara Mahāliṅga near Koṭinagara in Prabhāsa Kṣetra.

No explicit rite in this verse; it primarily gives location and declares the liṅga’s sacrificial-equivalent merit.