Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 349

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṃḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye durgakūṭagaṇapatimāhātmyavarṇanaṃnāmaikonapañcāśaduttaratriśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

Ainsi s’achève le trois-cent-cinquantième chapitre, intitulé « Exposé de la grandeur de Gaṇapati à Durgakūṭa », dans le Prabhāsa Khaṇḍa, septième livre du saint Skanda Mahāpurāṇa, au sein du Prabhāsakṣetra Māhātmya (première partie) de la Saṃhitā des quatre-vingt-un mille.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Discourse marker
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक निपात (quotative/end marker)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/context)
• Type: Noun
• Root: श्रीस्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—श्रीः + स्कन्दः (कर्मधारय-नाम)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/context)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—महत् पुराणम् (कर्मधारय)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः (संख्यावाचक-तत्पुरुष; ‘of 81,000’)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/context)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/context)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रभासस्य खण्डः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the ‘Māhātmya of the Prabhāsa sacred field’
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/context)
• Type: Noun
• Root: प्रभासक्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रभासस्य क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + तस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the greatness of Durgakūṭa Gaṇapati
• दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Title/subject)
• Type: Noun
• Root: दुर्गकूट + गणपति + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-षष्ठी/तत्पुरुष-श्रृंखला (determinative chain compound)

• नाम: named; called
• नाम: Discourse/apposition marker
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः ‘called/namely’ (appositive particle)

• एकोनपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमः: three-hundred-and-forty-ninth
• एकोनपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एकोन + पञ्चाशत् + उत्तर + त्रिशत + तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-समासः (complex numerical tatpuruṣa): ‘three-hundred-and-forty-nine’ (i.e., 350-1 = 349)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/heading)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (Colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra (chapter scope)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing rubric: scribal flourish indicating the end of a chapter on Durgakūṭa Gaṇapati’s greatness within Prabhāsa.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra
• Durgakūṭa
• Gaṇapati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It formally seals the māhātmya narrative, emphasizing scripture as an authoritative guide to sacred places and their merits.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically the shrine/context of Gaṇapati at Durgakūṭa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this colophon; it is a textual closing marker for the chapter.