Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

पिंडतारकमित्येतत्प्राचीनं तीर्थमुत्तमम् । कुम्भकुक्षिगिरिस्थं तत्पित्र्ये कर्मणि सिद्धिदम्

piṃḍatārakamityetatprācīnaṃ tīrthamuttamam | kumbhakukṣigiristhaṃ tatpitrye karmaṇi siddhidam

Ce tīrtha très ancien et suprême est nommé Piṇḍatāraka. Situé sur le mont Kumbhakukṣi, il accorde l’accomplissement des rites aux ancêtres (pitṛ-karman), surtout l’offrande des piṇḍa.

piṃḍa-tārakam(the tīrtha called) “Piṇḍatāraka”
piṃḍa-tārakam:
Karta (Predicate name/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootpiṃḍa (प्रातिपदिक) + tāraka (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (piṃḍasya tārakam / piṃḍaṃ tārakam—contextual); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/इति-निपात)
etatthis
etat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
prācīnamancient
prācīnam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprācīna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
tīrthamsacred ford/pilgrimage place
tīrtham:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uttamamexcellent, best
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
kumbha-kukṣi-giri-sthamsituated on (the) Kumbhakukṣi mountain
kumbha-kukṣi-giri-stham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkumbha (प्रातिपदिक) + kukṣi (प्रातिपदिक) + giri (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त/प्रातिपदिक, √sthā)
Formसमास: तत्पुरुष (स्थाने/अधिकरणे) — 'situated on/at Kumbhakukṣi mountain'; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
tatthat (tīrtha)
tat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संकेत
pitryein ancestral (rites)
pitrye:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpitrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण — 'in/with regard to ancestral (rites)'
karmaṇiin the rite/action
karmaṇi:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
siddhi-damgranting success/fulfilment
siddhi-dam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsiddhi (प्रातिपदिक) + da (कृदन्त/प्रातिपदिक, √dā)
Formसमास: उपपद-तत्पुरुष (सिद्धिं ददाति); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative style)

Tirtha: Piṇḍatāraka

Type: kund

Scene: A hill-tīrtha with a small water-body or sacred spot where pilgrims offer piṇḍas and tarpaṇa; priests guide rites; the atmosphere is solemn, compassionate, and ancestral.

P
Piṇḍatāraka Tīrtha
K
Kumbhakukṣi-giri
P
Pitṛs (ancestors)

FAQs

Service to one’s ancestors through dharmic rites, when done at a praised tīrtha, becomes especially fruitful and purifying.

Piṇḍatāraka Tīrtha, located on Kumbhakukṣi-giri within Prabhāsa-kṣetra.

Pitṛ-karman—ancestral rites such as śrāddha and piṇḍa-offerings—are indicated as attaining siddhi here.