Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

तद्दैत्यपापमाहात्म्यात्पुनः शीतलतां गतम् । पुनस्तदुष्णतां नीतं ततः कल्पांतसंस्थितौ

taddaityapāpamāhātmyātpunaḥ śītalatāṃ gatam | punastaduṣṇatāṃ nītaṃ tataḥ kalpāṃtasaṃsthitau

Sous l’influence du péché d’un daitya, il redevint frais; puis il fut ramené à la chaleur, demeurant ainsi jusqu’à la fin du kalpa.

तत्that (water/place)
तत्:
Karma/Adhikaraṇa (Contextual referent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक
दैत्यपापमाहात्म्यात्due to the power/effect of the demons' sin
दैत्यपापमाहात्म्यात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootदैत्य + पाप + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-श्रृंखला (दैत्यस्य पापस्य माहात्म्यम्)
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (Repetition)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)
शीतलताम्coolness
शीतलताम्:
Gati-karma (Goal/state as object)
TypeNoun
Rootशीतलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गतम्became/attained
गतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootगत (कृदन्त; गम् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘became/attained’
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (Repetition)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक
तत्that (same)
तत्:
Karma/Adhikaraṇa (Contextual referent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक
उष्णताम्heat, hotness
उष्णताम्:
Gati-karma (Goal/state as object)
TypeNoun
Rootउष्णता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नीतम्was brought (to)
नीतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootनीत (कृदन्त; नी धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि ‘was led/brought (to)’
ततःthereafter
ततः:
Kala (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-प्रभव (thereafter)
कल्पान्तसंस्थितौat the time of the end of the aeon
कल्पान्तसंस्थितौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्पान्त + संस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कल्पस्य अन्तः तस्मिन् संस्थितिः)

Īśvara (Śiva) (continuing speech from prior verse)

Tirtha: Taptodakuṇḍa

Type: kund

Listener: Kṛṣṇa

Scene: A steaming kund gradually turns calm and cool under a shadowy daitya’s influence; later, divine heat returns, the water shimmering with renewed power, framed against a vast kalpa-scale horizon.

D
Daitya (demon)

FAQs

The purity and power of sacred places can be challenged by adharma, yet divine order restores them for the benefit of the world.

Taptodakuṇḍa in Prabhāsa Kṣetra, whose enduring nature is emphasized.

No direct prescription; it provides theological context for why the tīrtha is considered potent and enduring.