Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

यदा देवकुले विप्रा मूलचंडीशसंज्ञकम् । प्रसाद्य च महादेवं पुनः प्राप्ता महोदयम्

yadā devakule viprā mūlacaṃḍīśasaṃjñakam | prasādya ca mahādevaṃ punaḥ prāptā mahodayam

Lorsque, dans le temple des Devas, les brāhmanes apaisèrent et honorèrent Mahādeva—connu là sous le nom de Mūla-Caṇḍīśa—puis revinrent de nouveau à Mahodaya,

यदाwhen
यदा:
सम्बन्ध/कालाधिकरण (Temporal link)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb/conjunction): "when"
देवकुलेin the deity’s temple/household
देवकुले:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootदेवकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; देवस्य कुलम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः (locative: in the temple/household of the deity)
विप्राःbrahmins
विप्राः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), बहुवचन
मूलचण्डीशसंज्ञकम्named ‘Mūlacaṇḍīśa’
मूलचण्डीशसंज्ञकम्:
कर्म (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootमूल + चण्डीश + संज्ञक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; (मूलचण्डीश)-संज्ञकः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; विशेषणम् (qualifier)
प्रसाद्यhaving propitiated
प्रसाद्य:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + सद् (धातु) → प्रसाद्य (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive), "having pleased/propitiated"
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
महादेवम्Mahādeva (Śiva)
महादेवम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; महाः देवः इति कर्मधारयः
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक-अव्ययम् (adverb: again)
प्राप्ताःreturned/attained
प्राप्ताः:
कर्ता (Predicate of subject)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः (past participle) प्रयुक्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे: "they returned/attained"
महोदयम्great prosperity/auspicious rise
महोदयम्:
कर्म/गन्तव्य (Goal/Object)
TypeNoun
Rootमहोदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; महत् उदयः इति कर्मधारयः

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Mūla-Caṇḍīśa (within Prabhāsa) / Mahodaya-linked station

Type: kshetra

Scene: Inside a temple hall, brāhmaṇas perform Śiva-pūjā to ‘Mūla-Caṇḍīśa’ with lamps, bilva leaves, and mantra; afterward they proceed back toward the Mahodaya observance site.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
M
Mahādeva
M
Mūla-Caṇḍīśa
V
Vipras
M
Mahodaya
D
Deva-kula

FAQs

Propitiation of Mahādeva at a named shrine-form (Mūla-Caṇḍīśa) is portrayed as a decisive spiritual act within pilgrimage movement.

Devakula (a temple precinct) and Mahodaya within the Prabhāsa-kṣetra network, with the deity-form Mūla-Caṇḍīśa.

Prasādana/ārādhana (propitiatory worship) of Mahādeva is implied, though details are not specified.