Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 137

Devanagari script

क्षेत्रं प्रभासिकं प्रोक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः । तत्र सोमेशनामाहमस्मिन्क्षेत्रं वरानने

Transliteration

kṣetraṃ prabhāsikaṃ proktaṃ kṣetrajño'haṃ na saṃśayaḥ | tatra someśanāmāhamasminkṣetraṃ varānane

Translation

Il est proclamé que ceci est le champ sacré nommé Prabhāsa ; et J’en suis le Connaisseur—sans aucun doute. En ce lieu même, ô toi au visage gracieux, Je suis connu sous le nom de Somēśa.

Word by Word

• क्षेत्रम्: field; sacred place
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• प्रभासिकम्: of Prabhāsa; Prabhāsic
• प्रभासिकम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रभासिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying)

• प्रोक्तम्: is said; has been declared
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सूचक

• क्षेत्रज्ञः: knower of the field
• क्षेत्रज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (क्षेत्रस्य ज्ञः)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not; no
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• सोमेश-नाम: named Someśa
• सोमेश-नाम: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सोमेश (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सोमेशस्य नाम)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; निर्देशक-विशेषण

• क्षेत्रम्: field; sacred place
• क्षेत्रम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (वरम् आननं यस्याः)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (addressed as varānane)

Visual Art Cues

Scene: Śiva, radiant and calm, gestures toward the coastal Prabhāsa shrine, declaring ‘I am the Knower here’; the Somēśa Liṅga shines beside him as the site’s heart.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Somēśa
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha is not only a location; it is sanctified by the living presence of the deity—here Śiva himself as the lord of Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, with Śiva worshipped specifically as Somēśa (Somnātha tradition).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is mentioned; the verse provides identification of the deity and the sanctity of the kṣetra.