Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

पायसं गुडसंयुक्तं हविष्यं च गुडप्लुतम् । नमो वः पितरो रसाय अन्नाद्यमभिमंत्रयेत्

pāyasaṃ guḍasaṃyuktaṃ haviṣyaṃ ca guḍaplutam | namo vaḥ pitaro rasāya annādyamabhimaṃtrayet

Qu’on consacre les offrandes de nourriture—le payasa (riz au lait) adouci de jaggery, et le haviṣya imprégné de jaggery—en récitant : «Hommage à vous, ô Pitṛs (Pères ancestraux), pour l’octroi du rasa, l’essence nourricière.»

पायसम्rice-pudding
पायसम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गुडसंयुक्तम्mixed with jaggery
गुडसंयुक्तम्:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुड + संयुक्त (कृदन्त) (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘संयुक्त’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (गुडेन संयुक्तम्)
हविष्यम्havis-offering (sacrificial food)
हविष्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहविष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
गुडप्लुतम्soaked/covered with jaggery
गुडप्लुतम्:
विशेषण (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुड + प्लुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (गुडेन प्लुतम्/परिप्लुतम् = ‘soaked/covered with jaggery’)
नमःsalutation
नमः:
सम्बन्ध (Exclamation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय-शब्दः; नमः-प्रयोगः (salutation formula)
वःto you / of you
वः:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप (to you/of you)
पितरःO Fathers (manes)
पितरः:
सम्बोधन/कर्ता (Addressed ones/सम्बोधन-प्राय)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
रसायfor rasa (sap/essence)
रसाय:
सम्प्रदान (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
अन्नाद्यम्food and other eatables
अन्नाद्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः (अन्नं च आद्यं च = food and edibles)
अभिमन्त्रयेत्should consecrate by mantra
अभिमन्त्रयेत्:
क्रिया (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-मन्त्र् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Sūta (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A clean ritual space near Prabhāsa waters: a performer offers bowls of guda-pāyasa and jaggery-soaked haviṣya; kusa grass, water vessel, and lamps arranged; the mantra ‘namo vaḥ pitaraḥ…’ is shown as sacred script rising like incense; subtle ancestral silhouettes receive the offering.

P
Pitṛs (ancestors)
P
Pāyasa
G
Guḍa (jaggery)
H
Haviṣya

FAQs

Gratitude to ancestors is dharma; nourishing offerings, sanctified by mantra, sustain the lineage’s spiritual welfare.

The ritual context belongs to Devikā-taṭa/Bhūdhara within Prabhāsakṣetra.

Offer pāyasa with jaggery and jaggery-soaked haviṣya, and consecrate the offerings with a Pitṛ-directed mantra of obeisance.