Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

तत्रैव संस्थितं पश्येद्भूधरंनाम नामतः । उद्धृत्य पृथिवीं यस्माद्दंष्ट्राग्रेण दधार सः

tatraiva saṃsthitaṃ paśyedbhūdharaṃnāma nāmataḥ | uddhṛtya pṛthivīṃ yasmāddaṃṣṭrāgreṇa dadhāra saḥ

Là même, l’on doit contempler la sainte présence nommée Bhūdhara ; car c’est lui qui, ayant soulevé la Terre, la porta sur la pointe de sa défense.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
संस्थितम्standing/placed
संस्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘standing/placed’
पश्येत्should see
पश्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भूधरम्Bhūdhara (the earth-bearer/mountain)
भूधरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (भूṃ धरति इति)
नामnamed
नाम:
Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (‘named’)
नामतःby name
नामतः:
Sambandha (Specification/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = ‘by name/as to name’
उद्धृत्यhaving lifted
उद्धृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootउद्-हृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) = ‘having lifted up’
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
यस्मात्because/from whom
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
दंष्ट्रा-अग्रेणwith the tip of (his) tusk
दंष्ट्रा-अग्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदंष्ट्रा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दंष्ट्रायाः अग्रेण)
दधारheld/bore
दधार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Bhūdhara (Vārāha-smṛti-sthāna)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi assembly / tīrtha-inquirer (frame implied)

Scene: A sacred spot where the pilgrim ‘beholds’ Bhūdhara: Vārāha stands colossal, Earth-goddess (Bhū-devī) poised on his tusk-tip; waves of the cosmic ocean recede as land emerges.

B
Bhūdhara
P
Pṛthivī (Earth)
V
Varāha (implied by tusk-lifting motif)
D
Devikā (context)

FAQs

Pilgrimage is sanctified by remembrance of divine cosmic protection—here, the Earth’s rescue associated with Varāha/Bhūdhara.

The Bhūdhara presence/site located in the Devikā-taṭa area within Prabhāsakṣetra.

The instruction is darśana: “one should behold/visit” the Bhūdhara site.