Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

त्वया सह स्थितश्चाहं तस्मि न्स्थाने वरानने । उमया युक्तदेहत्वात्तेन ख्यातं उमापतिः

Transliteration

tvayā saha sthitaścāhaṃ tasmi nsthāne varānane | umayā yuktadehatvāttena khyātaṃ umāpatiḥ

Translation

Ô toi au visage gracieux, en ce lieu Je demeure avec toi. Parce que Mon propre corps est uni à Umā, J’y suis renommé sous le Nom d’« Umāpati ».

Word by Word

• त्वया: with you / by you
• त्वया: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (prepositional adverb ‘with’)

• स्थितः: standing, staying
• स्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम् इति कर्तरि विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• स्थाने: in the place
• स्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर-आनना (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; वरम् आननं यस्याः सा

• उमया: with Umā
• उमया: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• युक्तदेहत्वात्: because of having a united body (with her)
• युक्तदेहत्वात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: युक्त-देह-त्व (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; युक्तः देहः यस्य (युक्तदेह) तस्य भावः (त्व)

• तेन: therefore, by that
• तेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• ख्यातम्: is known (as)
• ख्यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘नाम’ इत्यर्थे प्रसिद्धम्

• उमापतिः: the husband of Umā
• उमापतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उमा-पति (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: उमायाः पतिः

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devikā-taṭa / Prabhāsa-kṣetra (Umāpati-sthāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva and Umā stand together at the Prabhāsa riverbank; a subtle radiance shows their ‘united body’ doctrine—two forms, one aura; devotees offer bilva and red flowers.

Characters & Entities

• Umā (Pārvatī)
• Umāpati (Śiva)
• Devikā-taṭa (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s divinity is inseparable from Śakti; sacred sites celebrate their united presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Umāpatīśvara at Devikā-taṭa in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the verse explains the theological basis for the shrine’s name and sanctity.