Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 262

Devanagari script

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वराहस्वामिमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye varāhasvāmimāhātmyavarṇanaṃnāma dviṣaṣṭyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

Ainsi, dans le Śrī Skanda Mahāpurāṇa, dans la compilation de 81 000 vers, au septième—Prabhāsa Khaṇḍa—au sein du Prabhāsakṣetra Māhātmya, s’achève le chapitre intitulé «Description de la grandeur de Varāhasvāmin», soit le chapitre 262.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative/closure particle)

• श्रीस्कान्दे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कान्दे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—श्रीमान् स्कान्दः (कर्मधारय)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—महत् पुराणम् (कर्मधारय)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः/यत्र (संख्यावाचक-तत्पुरुष); विशेषणम् (संहितायाम्)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā/compilation
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal); विशेषणम् (प्रभासखण्डे)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रभासस्य खण्डः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक; विशेषणम् (प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये)

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रभासक्षेत्रस्य माहात्म्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• वराहस्वामिमाहात्म्यवर्णनम्: the description of the glory of Varāhasvāmin
• वराहस्वामिमाहात्म्यवर्णनम्: Karta (Title/topic/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वराहस्वामि + माहात्म्य + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-समासः (षष्ठी-तत्पुरुष-प्रधान): वराहस्वामिनः माहात्म्यस्य वर्णनम्

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (Appositive marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः (naming particle: 'called')

• द्विषष्ट्युत्तरद्विशततमः: the 262nd
• द्विषष्ट्युत्तरद्विशततमः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्विषष्टि + उत्तर + द्विशततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमसंख्या-समासः (तत्पुरुष): द्विशततमः + द्विषष्टि-उत्तरः (=262nd); विशेषणम् (अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Colophon / Redactional marker (not a narrative speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Varāhasvāmin (within Prabhāsakṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical Purāṇic frame; not explicit in this colophon)

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-like closing tableau: sages concluding recitation; a subtle vision of Varāhasvāmin presiding over Prabhāsa-kṣetra, with coastal light and temple silhouettes indicating Somnath region.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsakṣetra Māhātmya
• Varāhasvāmin

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a textual colophon; its purpose is to authenticate the chapter boundary and title for transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Varāhasvāmin in Prabhāsakṣetra, as named in the chapter title.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a chapter-ending colophon.