Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

एतद्धि दृश्यते धन्यैः पद्मं कैः क्वापि पार्थिव । एतस्मिन्दृष्टमात्रे तु यो जलं विशते नरः

etaddhi dṛśyate dhanyaiḥ padmaṃ kaiḥ kvāpi pārthiva | etasmindṛṣṭamātre tu yo jalaṃ viśate naraḥ

«En vérité, ô Roi, ce lotus n’est vu que par les bienheureux — bien rarement, par quelqu’un, quelque part. Et l’homme qui, l’ayant seulement aperçu, entre dans l’eau…»

एतत्this (lotus)
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/हेतौ निपात (indeed/for)
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
धन्यैःby the blessed (people)
धन्यैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; ‘धन्य’ = पुण्यवान् (blessed)
पद्मम्the lotus
पद्मम्:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्मणि-प्रयोगे प्रथमा (subject of passive)
कैःby whom (what kind of people)
कैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
क्वापिsomewhere, anywhere
क्वापि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: ‘somewhere/anywhere’)
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
एतस्मिन्in this / upon this (occasion)
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्टमात्रेat the mere sight (of it)
दृष्टमात्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदृष्ट (कृदन्त; दृश् धातोः क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘दर्शनमात्रे’ = at the mere sight
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (but/indeed)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
विशतेenters
विशते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

Vasiṣṭha

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (sacred water-body with the miraculous lotus)

Type: kund

Listener: Pārthiva/Rājendra (the king)

Scene: A radiant, otherworldly lotus appears upon a sacred pool; only a few blessed pilgrims perceive it, while a king listens as the narrator points to the sign; the water shimmers with sanctity.

V
Vasiṣṭha
B
Brahmapadma (implied)

FAQs

Fortune and merit mature into access to sacred places; proper response is reverent ritual engagement.

The Brahmodbhava/Brahmapadma lotus-tīrtha and its associated sacred waters.

After darśana of the lotus, entering the sacred water (snāna/immersion) is indicated.