Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 238›Shloka 3
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं शंसितव्रतम् । तेनायुतसहस्रं हि भोजितं स्याद्द्विजन्मनाम्

Transliteration

ekaṃ yo bhojayettatra brāhmaṇaṃ śaṃsitavratam | tenāyutasahasraṃ hi bhojitaṃ syāddvijanmanām

Translation

Quiconque nourrit là ne fût-ce qu’un seul brāhmaṇa, de discipline louée, par cet acte, c’est comme s’il avait nourri dix mille « deux-fois-nés ».

Word by Word
एकम्one (person/one item)
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; संख्यावाचक-शब्दः (numeral)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त-प्रयोगः (causative: 'cause to eat/feed')
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
ब्राह्मणम्a Brahmin
ब्राह्मणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शंसितव्रतम्of praised/commended vows
शंसितव्रतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशंसित (कृदन्त; शंस् धातु, क्त) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारयः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ब्राह्मणम् इति विशेषणम्
तेनby that (act)
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/हेतु-अर्थे (by that/thereby)
अयुतसहस्रम्a thousand tens-of-thousands (i.e., ten million)
अयुतसहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअयुत (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अयुतस्य सहस्रम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (फलसंख्या)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic/causal particle)
भोजितम्fed (has been fed)
भोजितम्:
Kriyā-phala (Result state/क्रियाफल)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'भोजितम्' = 'fed (as done)'
स्यात्would be
स्यात्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
द्विजन्मनाम्of the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजन्मनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्विजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; 'द्विज' (ब्राह्मणादि) इत्यर्थे
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hiraṇyā (context)

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim serves a single learned Brāhmaṇa with reverence on the riverbank; behind them, a symbolic multitude of Brāhmaṇas appears as a faint visionary echo to show ‘ten thousand’ merit equivalence.

Characters & Entities
B
Brāhmaṇa
D
Dvija (twice-born)

FAQs

Dāna done at a tīrtha, to a worthy recipient, becomes magnified and supports social and spiritual order.

The Hiraṇyā tīrtha context within Prabhāsa-kṣetra, where charity is said to yield multiplied fruit.

Feeding (bhojana/annadāna) of a śaṃsita-vrata brāhmaṇa, credited with the merit of feeding ten thousand dvijas.

←Previous Verse
Next Verse→