Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 123

मन्त्रन्यासे कृते तत्र ब्रह्मणा लोककर्तॄणा । तत्र विप्रगणो हृष्टो जयशब्दादिमंगलैः । निर्धूमश्चाभवद्वह्निः सूर्यकोटिसमप्रभः

mantranyāse kṛte tatra brahmaṇā lokakartṝṇā | tatra vipragaṇo hṛṣṭo jayaśabdādimaṃgalaiḥ | nirdhūmaścābhavadvahniḥ sūryakoṭisamaprabhaḥ

Lorsque Brahmā, créateur des mondes, eut achevé là le mantra-nyāsa, l’assemblée des brāhmaṇa se réjouit par des acclamations de bon augure commençant par « Victoire ! ». Et le feu sacrificiel flamba sans fumée, éclatant comme dix millions de soleils.

mantranyāsein the placing/installation of mantras
mantranyāse:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक) + nyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगानुसार), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; मन्त्रस्य न्यासः इति षष्ठी-तत्पुरुष
kṛtewhen (it was) done
kṛte:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formकृत (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)
tatrathere
tatra:
Desha-adhikarana (Locative adverb/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
lokakartṝṇāby the creator of the worlds
lokakartṝṇā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + kartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; लोकानां कर्ता इति षष्ठी-तत्पुरुष
tatrathere
tatra:
Desha-adhikarana (Locative adverb/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
vipragaṇaḥthe group of Brahmins
vipragaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विप्राणां गणः इति षष्ठी-तत्पुरुष
hṛṣṭaḥdelighted
hṛṣṭaḥ:
Karta-anvaya (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formहृष् (हृष् धातु) क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (vipragaṇaḥ)
jayaśabdādi-maṃgalaiḥwith auspicious cries beginning with ‘jaya’
jayaśabdādi-maṃgalaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootjaya (प्रातिपदिक) + śabda (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + maṅgala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; ‘जय-शब्द-आदि’ इति समाहार/तत्पुरुष-समासः, तैः मङ्गलैः
nirdhūmaḥsmokeless
nirdhūmaḥ:
Karta-anvaya (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootnir-dhūma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (vahniḥ)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलङ् (Imperfect/भूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
vahniḥthe fire
vahniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
sūryakoṭisamaprabhaḥhaving brilliance equal to ten million suns
sūryakoṭisamaprabhaḥ:
Karta-anvaya (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + koṭi (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक) + prabhā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘सूर्य-कोटि-सम’ इति तत्पुरुष + ‘प्रभ’ (प्रभा-सम्बन्धी) बहुधा कर्मधारय-भावः; विशेषण (vahniḥ)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra yajña-sthala (Sparśa-liṅga consecration)

Type: kshetra

Scene: Brahmā completes nyāsa; brāhmaṇas raise ‘Jaya!’ cries; the altar fire surges upward, smokeless and dazzling like countless suns, illuminating faces and offerings.

B
Brahmā
B
Brāhmaṇas (vipra-gaṇa)
V
Vahni (sacrificial fire)

FAQs

Rightly performed mantra and yajña manifest as purity and auspicious signs, reflecting divine approval.

Prabhāsakṣetra, portrayed as a place where ritual acts display extraordinary auspiciousness.

Completion of mantra-nyāsa and the proper conduct of yajña indicated by the smokeless, brilliantly shining fire.