Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

Devanagari script

यस्य नैव प्रदत्तानि एकोद्दिष्टानि षोडश । मृतस्य न वृषोत्सर्गः स प्रेतो जायते नरः

Transliteration

yasya naiva pradattāni ekoddiṣṭāni ṣoḍaśa | mṛtasya na vṛṣotsargaḥ sa preto jāyate naraḥ

Translation

Celui pour qui les seize offrandes ekoddiṣṭa n'ont pas été données, et pour qui le rite de libération d'un taureau (vṛṣotsarga) n'est pas accompli après la mort, devient un preta.

Word by Word

• यस्य: of whom
• यस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सम्बन्धसूचक

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• एव: indeed/at all
• एव: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (only/indeed)

• प्रदत्तानि: (things) given/offered
• प्रदत्तानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्र-दा (धातु) + दत्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (given)

• एकोद्दिष्टानि: ekoddiṣṭa offerings (funeral śrāddha rites)
• एकोद्दिष्टानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एक-उद्दिष्ट (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः (एकं उद्दिष्टं—एकोद्दिष्ट-श्राद्धादि)

• षोडश: sixteen
• षोडश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया बहुवचनस्य विशेषणम् (षोडशानि)

• मृतस्य: of the deceased
• मृतस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मृत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (one who has died)

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• वृषोत्सर्गः: the release/donation of a bull (vṛṣotsarga rite)
• वृषोत्सर्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृष-उत्सर्ग (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वृषस्य उत्सर्गः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रेतः: a preta
• प्रेतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जायते: is born/becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Preta(s) (as narrators/instructors within the episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Gautama

Visual Art Cues

Scene: A śrāddha scene on the Prabhāsa shore: a son offers piṇḍas and water (tilodaka) to a departed ancestor; a bull is ceremonially released with a garland; the ancestor’s form transitions from a restless preta-shadow to a serene pitṛ-figure.

Characters & Entities

• Ekoddiṣṭa Śrāddha
• Vṛṣotsarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Proper funerary duties (pitṛ-karmas) are portrayed as essential for the departed to attain peace and not remain as a restless preta.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is the narrative setting, where correct śrāddha-related observances are emphasized within the māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform the sixteen ekoddiṣṭa offerings and the vṛṣotsarga rite for the deceased as part of prescribed post-death rites.