Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

शंभुरुवाच । अधुना भोः समं पश्य सर्वास्ता दक्षकन्यकाः । क्षयस्ते भविता पक्षं पक्षं वृद्धिर्भविष्यति

śaṃbhuruvāca | adhunā bhoḥ samaṃ paśya sarvāstā dakṣakanyakāḥ | kṣayaste bhavitā pakṣaṃ pakṣaṃ vṛddhirbhaviṣyati

Śaṃbhu dit : À présent, ô toi, regarde d’un même regard toutes ces filles de Dakṣa. Pour toi il y aura décroissance durant une quinzaine et croissance durant la suivante—quinzaine après quinzaine.

शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अधुनाnow
अधुना:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
समम्equally
समम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययवत् (adverbial accusative)
पश्यsee/behold
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘कन्यकाः’ इत्यस्य विशेषण
ताःthose
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘कन्यकाः’ इत्यस्य अन्वयः
दक्ष-कन्यकाःthe daughters of Dakṣa
दक्ष-कन्यकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक) + कन्यका (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (दक्षस्य कन्यकाः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्षयःdecline
क्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-षष्ठी-एकवचनरूप (Dative/Genitive singular); अत्र षष्ठी (Genitive) ‘your’
भविताwill be
भविता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पक्षम्for a fortnight
पक्षम्:
Kala (Time-span/काल)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाणे (accusative of extent)
पक्षम्(each) fortnight
पक्षम्:
Kala (Time-span/काल)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition)
वृद्धिःincrease
वृद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Śiva (Śaṃbhu)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Listener: Candra

Scene: Śiva points to Dakṣa’s daughters (the lunar wives) standing in equal regard; above them the Moon alternates—half dark, half bright—signifying waning and waxing ordained by Śiva.

Ś
Śiva
Ś
Śaṃbhu
D
Dakṣa
D
Dakṣakanyāḥ (Dakṣa’s daughters)
C
Candra

FAQs

Divine grace restores balance rather than erasing consequence—cosmic order is maintained through regulated waxing and waning.

Prabhāsakṣetra, where Śiva establishes the Moon’s renewed rhythm as part of the site’s sacred narrative.

No explicit rite; the verse provides a cosmological teaching tied to pakṣa observances (fortnightly sacred timing).