Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

अवशिष्टास्तु षड्विंशन्मलिना विगतश्रियः । पाणिग्रहणमारभ्य रोहिण्या सह चंद्रमाः

avaśiṣṭāstu ṣaḍviṃśanmalinā vigataśriyaḥ | pāṇigrahaṇamārabhya rohiṇyā saha caṃdramāḥ

Mais les vingt-six restantes devinrent ternies et privées de leur splendeur ; dès le rite nuptial, la Lune demeura uniquement avec Rohiṇī.

अवशिष्टाःremaining (ones)
अवशिष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवशिष्ट (कृदन्त; √शिष्/शेष् (धातु) + अव- उपसर्ग)
Formबहुवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः, स्त्रीलिङ्गः; भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle) — “remaining”
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (particle), विरोध/विशेषार्थकः — “but/indeed”
षड्विंशत्twenty-six
षड्विंशत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषड्विंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनस्य विशेषणरूपेण (अवशिष्टाः इत्यस्य) — “twenty-six”
मलिनाःstained, sullied
मलिनाः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमलिन (प्रातिपदिक)
Formबहुवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः, स्त्रीलिङ्गः; विशेषणम् — “stained/impure”
विगतश्रियःbereft of beauty/splendor
विगतश्रियः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविगत-श्री (प्रातिपदिक; विगत (कृदन्त) + श्री (प्रातिपदिक))
Formबहुवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः, स्त्रीलिङ्गः; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियः विगताः यस्याः) — “deprived of splendor”
पाणिग्रहणम्the hand-taking (marriage)
पाणिग्रहणम्:
Apadana/Adhikarana (Temporal point; from the act)
TypeNoun
Rootपाणि-ग्रहण (प्रातिपदिक; पाणि + ग्रहण)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधार/तत्पुरुषार्थः “hand-taking (marriage)”
आरभ्यstarting from
आरभ्य:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआरभ्य (अव्यय; √रभ् (धातु) + आ- उपसर्ग, ल्यप्)
Formकृदन्त-अव्ययम् (ल्यप्/gerund) — “starting from”
रोहिण्याwith Rohiṇī
रोहिण्या:
Sahakaraka (Instrumental of accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् — “with Rohiṇī”
सहtogether with
सह:
Sambandha (Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-शब्दः (preposition/particle) — “together with”
चन्द्रमाःthe Moon
चन्द्रमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् — “the Moon”

Narrator (within Prabhāsakṣetra-māhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A celestial tableau: twenty-six Nakṣatra-brides appear dim and tarnished, their ornaments dulled; Soma shines beside Rohiṇī alone, highlighting imbalance; the sky-wheel of stars forms a mandala around them.

C
Candramā (Soma)
R
Rohiṇī
D
Dakṣa’s daughters (implied)

FAQs

In relationships and duties, sustained inequity diminishes harmony and ‘splendor’—a puranic warning against adharma in household conduct.

Prabhāsa is the overarching tīrtha-context; the māhātmya uses this cosmic-family episode to amplify the sacred setting.

No ritual is prescribed; the verse highlights the ethical dimension of marriage (pāṇigrahaṇa) and ensuing imbalance.