Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

भृगोः पुत्रो महाभागः सभार्यस्तपसि स्थितः । तस्य पुत्रस्तदा जातो वसतस्तु वनांतरे

bhṛgoḥ putro mahābhāgaḥ sabhāryastapasi sthitaḥ | tasya putrastadā jāto vasatastu vanāṃtare

Il était le fils fortuné de Bhṛgu, demeurant dans l’austérité avec son épouse. Et tandis qu’il vivait dans un ermitage au cœur de la forêt, un fils lui naquit alors.

भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
महाभागःvery fortunate
महाभागः:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य/महान् भागः)
सभार्यःwith his wife
सभार्यः:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसभार्य (प्रातिपदिक; स + भार्या)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहि (भार्या सह यस्य)
तपसिin austerity
तपसि:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
स्थितःwas abiding; remained
स्थितः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण/विधेय
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
जातःwas born
जातः:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त; √जन् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘अभवत्/आसीत्’ (लुप्त) सह
वसतःwhile (he) was dwelling
वसतः:
Sambandha (Genitive absolute-like)
TypeVerb
Rootवसत् (कृदन्त; √वस् (धातु) + शतृ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; ‘तस्य’ इत्यस्य विशेषण (while he was dwelling)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)
वनान्तरेin the interior of a forest
वनान्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवनान्तर (प्रातिपदिक; वन + अन्तर)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; तत्पुरुष (वनस्य अन्तरम्)

Īśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Scene: A serene forest hermitage: a Bhr̥gu-descended sage with his wife engaged in tapas; a newborn child in a leaf-thatched āśrama, with sacrificial implements and quiet woodland light.

B
Bhṛgu
M
Mṛkaṇḍa
W
Wife of Mṛkaṇḍa (unnamed)
F
Forest āśrama (vana)

FAQs

Austerity grounded in household dharma (with one’s spouse) and forest-discipline is portrayed as a fertile ground for sacred destinies.

The immediate verse is genealogical, but it serves the Prabhāsakṣetra Māhātmya’s larger frame that glorifies Śaiva sacred power.

Tapas (austerity) is highlighted as the operative discipline; no specific vrata or pūjā items are enumerated in this line.