Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

ततः क्षीरोदधिं जग्मुर्ब्रह्माद्यास्त्रिदिवौकसः । यत्र शेते चतुर्बाहुर्योगनिद्रां च संगतः

tataḥ kṣīrodadhiṃ jagmurbrahmādyāstridivaukasaḥ | yatra śete caturbāhuryoganidrāṃ ca saṃgataḥ

Alors Brahmā et les autres habitants du ciel se rendirent à l’Océan de Lait, où le Seigneur aux quatre bras repose dans le sommeil yogique (Yoga-nidrā).

ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb: then/thereupon)
क्षीरोदधिम्the Milk Ocean
क्षीरोदधिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर-उदधि (प्रातिपदिक; क्षीर + उदधि)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); कर्मधारयः (क्षीरः उदधिः)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
ब्रह्माद्याःBrahmā and others
ब्रह्माद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म-आदि (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); समासः तत्पुरुषः (ब्रह्मा आदिः येषाम्/ब्रह्मा-आदि)
त्रिदिवौकसःthe dwellers of heaven
त्रिदिवौकसः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि-दिव-ओकस् (प्रातिपदिक; त्रिदिव + ओकस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिदिवस्य ओकसः = स्वर्गनिवासिनः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
शेतेlies, reclines
शेते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद
चतुर्बाहुःthe four-armed one (Viṣṇu)
चतुर्बाहुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुर्-बाहु (प्रातिपदिक; चतुर् + बाहु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः (चत्वारः बाहवो यस्य सः)
योगनिद्राम्yoga-sleep
योगनिद्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग-निद्रा (प्रातिपदिक; योग + निद्रा)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुषः (योगरूपा निद्रा)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
संगतःhaving entered, absorbed in
संगतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); विधेय-विशेषणम् (predicate: 'having entered/attained')

Narrator (puranic narration) describing the devas’ movement

Tirtha: Kṣīroda-sāgara (cosmic)

Type: sangam

Listener: null

Scene: Brahmā and devas traverse luminous cosmic waters to the Milk Ocean; Viṣṇu, four-armed, reclines on Ananta in yogic sleep, radiating calm amid crisis.

B
Brahmā
D
Devas
K
Kṣīroda-dadhi (Ocean of Milk)
V
Viṣṇu (four-armed)
Y
Yoga-nidrā

FAQs

When crises arise, the tradition turns to the sustaining principle (Viṣṇu) for guidance and balance.

The main māhātmya concerns Prabhāsa-kṣetra, though this verse briefly shifts to the cosmic location Kṣīroda-dadhi.

None; it is a narrative transition to seeking Viṣṇu.