Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

Devanagari script

ततस्ताः प्रमदाः सर्वाः प्रयाताः स्वं निकेतनम् । सावित्री कुपिता तासां पुनः शापाय चोद्यता

Transliteration

tatastāḥ pramadāḥ sarvāḥ prayātāḥ svaṃ niketanam | sāvitrī kupitā tāsāṃ punaḥ śāpāya codyatā

Translation

Alors toutes ces dames célestes partirent vers leurs propres demeures. Sāvitrī, irritée contre elles, fut de nouveau poussée à proférer une malédiction.

Word by Word

• ततः: thereupon
• ततः: Kāla/Anukrama (Sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (from then/thereupon)

• ताः: they (those women)
• ताः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• प्रमदाः: women
• प्रमदाः: Karta (Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: प्रमदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• प्रयाताः: went
• प्रयाताः: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु) → प्रयात (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘गता’ अर्थे

• स्वम्: their own
• स्वम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of ‘निकेतनम्’)

• निकेतनम्: abode, home
• निकेतनम्: Karman (Goal as object with motion)
• Type: Noun
• Root: निकेतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सावित्री: Sāvitrī
• सावित्री: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुपिता: angry
• कुपिता: Viśeṣaṇa (Qualifier of ‘सावित्री’)
• Type: Adjective
• Root: कुप् (धातु) → कुपित (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (enraged)

• तासाम्: of them
• तासाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)

• शापाय: for (giving) a curse
• शापाय: Sampradāna (Purpose/for)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन

• चोद्यता: was impelled/urged
• चोद्यता: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: चुद् (धातु) → चोदित (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘प्रेरिता/उद्युक्ता’ अर्थे

Speaker

Narrator (within the Sāvitrī episode; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devīs disperse toward their celestial abodes; Sāvitrī remains behind, eyes narrowed, posture rigid with indignation, the air thick with impending pronouncement.

Characters & Entities

• Sāvitrī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It warns that abandonment of duty or loyalty can trigger ethical repercussions; Purāṇic narratives treat relational dharma as consequential.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, within whose māhātmya this episode is narrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the build-up to another śāpa.