Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

बिभ्रती तत्र पूर्णं सा कुम्भं कन्येत्यचोदयत् । तां गृहीत्वा ततः शक्रः समायाद्यत्र दीक्षितः । देवदेवश्चतुर्वक्त्रो विष्णुरुद्रसमन्वितः

bibhratī tatra pūrṇaṃ sā kumbhaṃ kanyetyacodayat | tāṃ gṛhītvā tataḥ śakraḥ samāyādyatra dīkṣitaḥ | devadevaścaturvaktro viṣṇurudrasamanvitaḥ

Là, elle se tenait, portant une cruche d’eau pleine ; (Indra) l’exhorta en disant : «Jeune fille !» Puis Śakra l’emmena au lieu où se déroulait la consécration, où se tenait le Seigneur des dieux, le Quatre-Visages (Brahmā), accompagné de Viṣṇu et de Rudra.

bibhratībearing, carrying
bibhratī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhṛ (धातु) → bibhratī (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), विशेषण/कर्तृवाचक (fem. nom. sg. pres. act. participle)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: “there”)
pūrṇamfull
pūrṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg.)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (fem. nom. sg.)
kumbhampot, jar
kumbham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (masc. acc. sg.)
kanyeO girl!
kanye:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (सम्बोधन), एकवचन; संबोधन (voc. sg.)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/उक्ति-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उक्त्यर्थक (quotative particle)
acodayaturged, prompted
acodayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootcud (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg. imperfect, active)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (fem. acc. sg.)
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootgrah (धातु) → gṛhītvā (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): “having taken”
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ततोऽर्थे (ablative adverb: “then/from there”)
śakraḥŚakra (Indra)
śakraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masc. nom. sg.)
samāyādyahaving arrived
samāyādya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootā + yā (धातु) → samāyādya (ल्यप्/क्त्वान्त-रूप)
Formल्यप्/क्त्वान्त अव्यय (gerund): “having come/arrived”
atrahere
atra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: “here”)
dīkṣitaḥinitiated, consecrated
dīkṣitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdīkṣita (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)
devadevaḥgod of gods
devadevaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (देवानां देवः) (masc. nom. sg.)
caturvaktraḥfour-faced
caturvaktraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcatur + vaktra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (चत्वारि वक्त्राणि यस्य) (masc. nom. sg.)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masc. nom. sg.)
rudra-samanvitaḥaccompanied by Rudra
rudra-samanvitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootrudra + samanvita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (रुद्रेण समन्वितः/सहितः) (masc. nom. sg.)

Sūta (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A maiden stands with a full water-pot (pūrṇa-kumbha). Indra calls to her and brings her to the consecration site where Brahmā (four-faced) is present with Viṣṇu and Rudra—an assembly of the trinity around a ritual space.

I
Indra (Śakra)
B
Brahmā (Caturvaktra/Devadeva)
V
Viṣṇu
R
Rudra (Śiva)

FAQs

Ritual power is upheld by purity, readiness, and divine alignment—symbolized by the full kumbha and the presence of the great deities.

Prabhāsa-kṣetra as a convergence-point of the Trimūrti and Vedic consecrations.

Dīkṣā (consecration/initiation) for the yajña is referenced, along with ritual implements such as the pūrṇa-kumbha.