Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

यावत्स्थास्याम्यहं मर्त्ये कस्मिंश्चित्कारणांतरे । तावत्संध्यात्रयं वंद्यं नित्यमेव त्रिपुष्करे

Transliteration

yāvatsthāsyāmyahaṃ martye kasmiṃścitkāraṇāṃtare | tāvatsaṃdhyātrayaṃ vaṃdyaṃ nityameva tripuṣkare

Translation

Tant que je demeure dans le monde des mortels pour quelque raison intermédiaire, durant tout ce temps les trois Sandhyā devront être vénérées chaque jour, avec dévotion, à Tripuṣkara.

Word by Word

• यावत्: as long as
• यावत्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (correlative: as long as)

• स्थास्यामि: I will stay
• स्थास्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• मर्त्ये: in the mortal world
• मर्त्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• कस्मिंश्चित्: in some
• कस्मिंश्चित्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite)

• कारणान्तरे: in some other circumstance/reason
• कारणान्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः—कारणस्य अन्तरे (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• तावत्: for that long
• तावत्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (correlative: so long/that long)

• संध्यात्रयम्: the three daily twilight rites
• संध्यात्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संध्या (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—त्रयः संध्याः (द्विगु-समासः)

• वन्द्यम्: to be worshipped
• वन्द्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वन्द् (धातु) → वन्द्य (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण; कृदन्त (यत्) — ‘to be worshipped’

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Adhikarana (Manner/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• त्रिपुष्करे: at Tripuṣkara
• त्रिपुष्करे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या) + पुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः—त्रीणि पुष्कराणि यस्मिन् (नामधेय-स्थलवाचक; परम्परया तत्पुरुषवत्)

Speaker

Īśvara (Śiva) (quoting/recalling Brahmā’s vow within the narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tripuṣkara

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā declares a vow beside three sacred tanks (Tripuṣkara), while pilgrims perform Sandhyā at dawn, noon, and dusk—three vignettes in one frame: arghya to the sun, japa, and lamp-lighting at evening.

Characters & Entities

• Tripuṣkara
• Sandhyā (three junction-times)
• Brahmā (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is joined to daily discipline: sacred places amplify, but do not replace, the steady rhythm of nitya-karma like Sandhyā worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tripuṣkara, presented as a place where the three Sandhyās are especially to be honored.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform reverent worship/salutation of the three Sandhyā times daily (saṃdhyātraya-vandana) at Tripuṣkara.