Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

फलतृतीयां नारी च कुर्याद्वै तत्र भाविता । वर्षमेकं सिते पक्षे देवीं पूज्य विधानतः । फलानि ब्राह्मणे देयान्येव नूनं विधानतः

phalatṛtīyāṃ nārī ca kuryādvai tatra bhāvitā | varṣamekaṃ site pakṣe devīṃ pūjya vidhānataḥ | phalāni brāhmaṇe deyānyeva nūnaṃ vidhānataḥ

Une femme, l’esprit recueilli, doit y accomplir le vœu de Phala-tṛtīyā. Pendant une année, dans la quinzaine claire (Śukla-pakṣa), qu’elle adore la Déesse selon le rite ; et, assurément, qu’elle donne des fruits à un brāhmaṇa conformément à la règle.

फलतृतीयाम्the Phala-tṛtīyā (festival/tithi)
फलतृतीयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल + तृतीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तिथिनाम; तत्पुरुषः (फल-सम्बद्धा तृतीया)
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
कुर्यात्should perform
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थः (should perform)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
भाविताprepared, intent (devoutly disposed)
भाविता:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नारी’ इत्यस्य विशेषणम्; भाविता = संस्कृता/दीक्षिता/प्रेरिता (prepared/intent)
वर्षम्for a year
वर्षम्:
Karma (Extent of time/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण (duration)
एकम्one
एकम्:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वर्षम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सितेin the bright (fortnight)
सिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘पक्षे’ इत्यस्य विशेषणम् (in the bright)
पक्षेin the fortnight
पक्षे:
Adhikarana (Time-locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूज्यhaving worshipped
पूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + ल्यप्/य (कृदन्त; absolutive-like in sense here)
Formकृदन्त (क्त्वार्थे अव्ययभाव-प्रायः); ‘पूजित्वा/पूज्य’ = having worshipped; क्रियाविशेषण-भावः
विधानतःaccording to rule
विधानतः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; ‘विधानेन/विधानानुसारम्’
फलानिfruits
फलानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अत्र कर्मरूपेण (objects to be given)
ब्राह्मणेto a Brahmin
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
देयानिshould be given
देयानि:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त; gerundive)
Formयत्-प्रत्ययान्त विध्यर्थक कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘फलानि’ इत्यस्य विशेषणम् (to be given)
एवcertainly
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (certainly)
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (surely)
विधानतःas prescribed
विधानतः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय; ‘विधानेन/विधानानुसारम्’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Phala-tṛtīyā observance site)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A devoted woman performs Phala-tṛtīyā at Prabhāsa, worshipping the Goddess through the bright fortnights over a year, then offering baskets of fruits to a brāhmaṇa as prescribed.

D
Devī (Mahākālī context)
P
Phala-tṛtīyā
B
Brāhmaṇa
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Devotion is completed by generosity—worship joined with dāna is portrayed as a dharmic path to grace.

The observance is framed as being performed “there” in Prabhāsakṣetra, within the Mahākālī/pīṭha context.

Observe Phala-tṛtīyā; worship the Goddess in the bright fortnight for one year; give fruits as dāna to a brāhmaṇa according to rule.