Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

देवदेवस्य वचनात्प्रसन्ना साऽभवत्पुनः । नालं देवोऽपि संगृह्य दक्षिणाशां समाक्षिपत्

devadevasya vacanātprasannā sā'bhavatpunaḥ | nālaṃ devo'pi saṃgṛhya dakṣiṇāśāṃ samākṣipat

À la parole du Dieu des dieux, elle redevint bienveillante. Alors le Deva, saisissant la tige de lotus, la lança vers la direction du sud.

देवदेवस्यof the God of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘देवः (एव) देवः’ इति कर्मधारयसमासः
वचनात्from (because of) the word/command
वचनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
प्रसन्नाpleased
प्रसन्ना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, प्र + √सद् (धातु))
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) ‘सत्तायाम्’
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्ययम् (adverb)
नालम्the stalk (nāla)
नालम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपातः (particle: also/even)
संगृह्यhaving taken up
संगृह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम् + √ग्रह् (धातु) ‘ग्रहणे’
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive) ‘having seized/collected’
दक्षिणाशाम्the southern direction
दक्षिणाशाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक) + आशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दक्षिणा आशा’ इति कर्मधारयसमासः
समाक्षिपत्threw/cast
समाक्षिपत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √क्षिप् (धातु) ‘क्षेपणे’
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual locus for Mahānāla/Dhruveśvara)

Type: kshetra

Scene: A deity, responding to the ‘God of gods,’ grasps a lotus-stalk (nāla) and hurls it toward the southern quarter; the air is charged, as if the landscape itself awaits consecration.

D
Devadeva (Śiva)
G
Gaurī (Pārvatī)
L
Lotus-stalk (nāla)
S
Southern direction (dakṣiṇāśā)

FAQs

Divine grace is restored through right counsel and reconciliation; Śiva’s word harmonizes and pacifies.

Prabhāsa-kṣetra, within whose māhātmya these divine acts are narrated as sacred history.

None explicitly; it narrates a divine act that may function etiologically within the kṣetra’s sacred geography.