Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

यदा स्वारोचिषो देवि द्वितीयोऽभून्मनुः पुरा । तस्मिन्कालेऽवतीर्णोऽसौ देवस्तत्र दिवाकरः

yadā svārociṣo devi dvitīyo'bhūnmanuḥ purā | tasminkāle'vatīrṇo'sau devastatra divākaraḥ

Ô Déesse, jadis, lorsque Svārociṣa—le second Manu—régnait, c’est alors même que le dieu Divākara, le Soleil, descendit en ce lieu.

यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-सम्बन्ध (temporal conjunction)
स्वारोचिषःSvārociṣa (named)
स्वारोचिषः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वारोचिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (मनु-विशेषण)
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्
अभूत्was/became
अभूत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मनुःManu
मनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुराformerly/once
पुरा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
तस्मिन्in that (time)
तस्मिन्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अवतीर्णःdescended
अवतीर्णः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-तॄ (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि भावे—‘having descended’
असौthat one (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
दिवाकरःDivākara (the Sun)
दिवाकरः:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; देव-सम्बोधनात्मक नाम

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’, ‘mahādevi’)

Scene: A mythic tableau of the second Manu Svārociṣa’s era: the Sun-god (Divākara) descending over the sea-coast of Prabhāsa, bathing the kṣetra in golden light while sages witness the epiphany.

S
Svārociṣa Manu
D
Divākara

FAQs

Tīrthas are anchored in cosmic time (manvantaras), linking pilgrimage with the Purāṇic vision of sacred history.

The ‘there’ refers to the Prabhāsa-kṣetra/Arkasthala region being narrated in this adhyāya.

No ritual instruction appears in this verse; it provides the time-marker for the site’s divine descent.