Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

अहो धन्योऽसि पूज्योऽसि न त्वमन्त्यज उच्यसे । यदस्मिन्प्रलये याते स्थितं धान्यं गृहे तव

aho dhanyo'si pūjyo'si na tvamantyaja ucyase | yadasminpralaye yāte sthitaṃ dhānyaṃ gṛhe tava

Ah ! Tu es béni et digne d’honneur ; on ne doit pas te traiter d’« antyaja », car lorsque cette grande dévastation survint, du grain demeurait encore entreposé dans ta maison.

अहोah!
अहो:
Discourse particle (उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मयाद्यव्यय (interjection)
धन्यःfortunate
धन्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (त्वम्)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पूज्यःworthy of worship
पूज्यः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पूज् (धातु) + यत्)
Formकृत्य (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (त्वम्)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अन्त्यजoutcaste
अन्त्यज:
Karta (Predicate nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्त्यज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-नाम (predicate noun)
उच्यसेare called
उच्यसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
यत्because/that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
प्रलयेin the dissolution (calamity)
प्रलये:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यातेwhen (it) had come
याते:
Adhikarana (Temporal qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √या (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (प्रलये)
स्थितम्remaining/stored
स्थितम्:
Karta (Predicate of existence/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (धान्यम्)
धान्यम्grain
धान्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गृहेin (your) house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

Ṛṣis (sages) (as quoted within Śiva’s narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: The sages extol the householder: gestures of reverence, perhaps touching feet; inside the home, visible stored grain—symbol of foresight and providence amid ‘pralaya-like’ devastation.

Ṛṣis (sages)
A
Antyaja
D
Dhānya (grain)
P
Pralaya (calamity)

FAQs

Honor is grounded in dharma and generosity; spiritual worth is not determined by social designation.

The story functions as the prelude to the Prabhāsa-kṣetra shrine Māhātmya of Akṣamāleśvara.

Not a direct prescription; it praises the condition that enables charity—retained grain during calamity.