Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

अस्मिन्मन्वन्तरे क्षिप्तः सागरैश्च चतुर्दिशम् । तस्येदं कीर्तितं देवि नाम सागरसंज्ञितम्

asminmanvantare kṣiptaḥ sāgaraiśca caturdiśam | tasyedaṃ kīrtitaṃ devi nāma sāgarasaṃjñitam

Ô Déesse, en ce Manvantara il fut projeté et les océans l’étendirent vers les quatre directions ; c’est pourquoi ce lieu est célébré sous le nom de « Sāgara » (Océan).

अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in this’
मन्वन्तरेin the manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—मन्वः अन्तरम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
क्षिप्तःwas cast/placed
क्षिप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootक्षिप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘thrown/cast’
सागरैःby the seas/oceans
सागरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
चतुर्दिशम्in the four directions
चतुर्दिशम्:
Adhikarana (Scope/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचतुर् + दिश् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययरूपेण प्रयुक्तम् (in four directions)
तस्यof it/of him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कीर्तितम्is mentioned
कीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootकीर्त् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is said/mentioned’
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formनिपात (quotative/‘by name’)
सागरसंज्ञितम्named ‘Sāgara’
सागरसंज्ञितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसागर + संज्ञित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—सागर इति संज्ञा यस्य तत् (तत्पुरुष/बहुव्रीहि-प्राय), कृदन्तः ‘संज्ञित’ (क्त)

Skanda (deduced, Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narration to a listener addressed as Devī)

Tirtha: Sāgara

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A symbolic map-like vision: the ocean radiates to the four quarters from a central Prabhāsa shore; above, a manvantara wheel motif; Devī listens as the sage explains the name ‘Sāgara’.

D
Devī
S
Sāgara

FAQs

Sacred places are remembered through divine events; their very names preserve cosmic history and inspire pilgrimage-faith.

Prabhāsa-kṣetra, with a locality/feature identified by the name “Sāgara.”

No direct ritual is prescribed here; the verse establishes the sacred name and sanctity of the place.