Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

नीलरक्तेन वस्त्रेण यत्कर्म कुरुते द्विजः । स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा तस्य महायज्ञा नीलसूत्रस्य धारणात्

nīlaraktena vastreṇa yatkarma kurute dvijaḥ | snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyaḥ pitṛtarpaṇam | vṛthā tasya mahāyajñā nīlasūtrasya dhāraṇāt

Quel que soit le rite qu’un dvija accomplit en portant un vêtement bleu ou rouge—bain, aumône, japa, homa, étude védique, libations aux ancêtres—tout devient sans fruit pour lui; même les grands sacrifices sont vains à cause du port du fil bleu (nīla-sūtra).

नीलरक्तेनwith blue-and-red
नीलरक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक) + रक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वर्णद्वन्द्वः), तृतीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः ‘blue and red’ used adjectivally
वस्त्रेणwith a garment
वस्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यत्whatever
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun qualifying ‘कर्म’
कर्मact/rite
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुतेperforms
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘does/performs’
द्विजःa brāhmaṇa (twice-born)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; enumerated item
दानम्giving (charity)
दानम्:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जपःrecitation (japa)
जपः:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
होमःfire-offering (homa)
होमः:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वाध्यायःVedic study
स्वाध्यायः:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘study of one’s (Veda)’
पितृतर्पणम्ancestor-offering (tarpana)
पितृतर्पणम्:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘satiation/oblations for the ancestors’
वृथाin vain
वृथा:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb) ‘in vain’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘of him’
महायज्ञाःgreat sacrifices
महायज्ञाः:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः ‘great sacrifices’
नीलसूत्रस्यof the blue thread
नीलसूत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + सूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘blue thread’
धारणात्because of wearing
धारणात्:
Apadana (Cause/Reason/अपादान)
TypeNoun
Rootधारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादान-हेतु (ablative of cause) ‘because of wearing’

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A brāhmaṇa about to perform homa and pitṛ-tarpaṇa is stopped by a sage who points to blue/red garments and a blue thread; the ritual fire and offerings are shown as ‘ineffective’ until corrected attire is adopted.

D
Dvija
P
Pitṛs

FAQs

Purāṇic vrata-dharma stresses congruence of outer discipline and inner intent; violating prescribed restraints is said to negate ritual fruit.

The teaching is embedded in Prabhāsakṣetra-māhātmya, framing Prabhāsa rites with strict observance norms.

Do not perform religious acts while wearing blue/red garments or the 'nīla-sūtra'; otherwise acts like dāna, japa, homa, and pitṛ-tarpaṇa are declared fruitless.