Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

शुभदा शोभना पुण्या हंसस्यैताः कलाः स्मृताः । हंस एव मतः कृष्णः परमात्मा जनार्दनः

Transliteration

śubhadā śobhanā puṇyā haṃsasyaitāḥ kalāḥ smṛtāḥ | haṃsa eva mataḥ kṛṣṇaḥ paramātmā janārdanaḥ

Translation

Śubhadā, Śobhanā et Puṇyā : on s’en souvient comme des parts divines du Haṃsa. Et ce Haṃsa est tenu pour Kṛṣṇa lui-même—Janārdana, le Soi suprême.

Word by Word

• शुभदा: Śubhadā
• शुभदा: Karta (Name in list/कर्ता-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: शुभदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• शोभना: Śobhanā
• शोभना: Karta (Name in list/कर्ता-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: शोभना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• पुण्या: Puṇyā
• पुण्या: Karta (Name in list/कर्ता-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: पुण्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम)

• हंसस्य: of the Haṃsa
• हंसस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (gen. sg.)

• एताः: these
• एताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (nom. pl.)

• कलाः: parts/aspects
• कलाः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (nom. pl.)

• स्मृताः: are remembered/are said
• स्मृताः: Karta-viśeṣaṇa (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “उच्यन्ते/प्रसिद्धाः”

• हंसः: Haṃsa
• हंसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)

• एव: indeed
• एव: Sambandha-bodhaka (Emphasis particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic: “indeed/only”)

• मतः: is considered
• मतः: Karta-viśeṣaṇa (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √मन् (धातु) → मत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “मन्यते/अभिमतः” (is considered)

• कृष्णः: Kṛṣṇa
• कृष्णः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)

• परमात्मा: the Supreme Self
• परमात्मा: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जनार्दनः: Janārdana
• जनार्दनः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: A luminous Haṃsa (swan) appears as a cosmic emblem; within/behind it shines Kṛṣṇa as Janārdana, serene and all-pervading. Three named śaktis—Śubhadā, Śobhanā, Puṇyā—emanate as rays/kalās from the Haṃsa-form.

Characters & Entities

• Śubhadā
• Śobhanā
• Puṇyā
• Haṃsa
• Kṛṣṇa
• Janārdana
• Paramātmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine forms and their kalās are ultimately rooted in the Supreme Self—here identified with Kṛṣṇa/Janārdana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly Prabhāsa-kṣetra via the chapter context; the verse primarily teaches theology (Haṃsa-Kṛṣṇa identity).

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicit; the focus is doctrinal identification and devotional remembrance.