Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

ततो गोप्यो महादेवि आद्या याः षोडश स्मृताः । तासां नामानि ते वक्ष्ये तानि ह्मेकमनाः शृणु

tato gopyo mahādevi ādyā yāḥ ṣoḍaśa smṛtāḥ | tāsāṃ nāmāni te vakṣye tāni hmekamanāḥ śṛṇu

Puis, ô Mahādevī, les seize Gopīs primordiales dont on garde mémoire : je vais te dire leurs noms ; écoute d’un esprit parfaitement recueilli.

ततःthen, thereafter
ततः:
Kāla/Anukrama (Temporal sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक (then/thereafter)
गोप्यःthe gopīs
गोप्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (nom. pl.)
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.)
आद्याःthe foremost, original
आद्याः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “प्रथमाः/मुख्याः”
याःwho
याः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (relative pronoun)
षोडशsixteen
षोडश:
Viśeṣaṇa (Numeral modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनार्थे अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable numeral used attributively)
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
Karta-viśeṣaṇa (Predicate adjective/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “कथिताः/प्रसिद्धाः”
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (gen. pl.)
नामानिnames
नामानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (nom./acc. pl.)
तेto you
ते:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/चतुर्थी, एकवचन (enclitic pronoun; to you/for you)
वक्ष्येI will tell
वक्ष्ये:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तानिthose (names)
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (acc. pl.)
indeed
:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
एक-मनाःwith single-minded attention
एक-मनाः:
Sambodhana/Viśeṣaṇa (Addressed qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; “एकाग्रचित्तः”
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (Command/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: A narrator addresses Mahādevī, preparing to recite the names of sixteen primordial Gopīs; the setting evokes Prabhāsa’s sanctity—sea-breeze, temple silhouettes, and a devotional assembly in attentive silence.

M
Mahādevī
G
Gopīs

FAQs

Sacred tradition is preserved through attentive listening (śravaṇa); naming the divine attendants supports remembrance and devotion.

The broader context remains Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, though this verse shifts to a devotional catalog (the Gopīs).

Śravaṇa (devotional listening) is implied: “listen with one-pointed mind.”