Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 95

बहुमानाच्च तेनापि पूजिता विश्वकर्मणा । वर्षाणां च सहस्रं तु वसमाना पितुर्गृहे । तस्थौ पितृगृहे सा तु किंचित्कालमनिंदिता

bahumānācca tenāpi pūjitā viśvakarmaṇā | varṣāṇāṃ ca sahasraṃ tu vasamānā piturgṛhe | tasthau pitṛgṛhe sā tu kiṃcitkālamaniṃditā

Avec une grande considération, lui-même—Viśvakarman—l’accueillit par des honneurs et un culte. Ayant demeuré mille ans dans la maison paternelle, la Déesse irréprochable y resta encore quelque temps.

बहुमानात्from respect; out of esteem
बहुमानात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootबहुमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तेनby him
तेन:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-भाव)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थ-निपात (also/even)
पूजिताhonoured/worshipped
पूजिता:
Karta (कर्ता; of implied ‘अभवत्’)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सा/देवी’ इत्यस्य विशेषणम्; कर्मणि-भावः
विश्वकर्मणाby Viśvakarman
विश्वकर्मणा:
Kartr (कर्तृ; passive agent)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म; कालपरिमाण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-नाम
तुindeed/but
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-निपात (but/indeed)
वसमानाdwelling, staying
वसमाना:
Karta (कर्ता; participial)
TypeAdjective
Rootवस् (धातु) → वसत् (शतृ)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेषणम्
पितुःof (her) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तस्थौstayed/remained
तस्थौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
पितृगृहेin the father's house
पितृगृहे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पितुः गृहः)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (indeed)
किंचित्कालम्for some time
किंचित्कालम्:
Karma (कर्म; duration)
TypeNoun
Rootकिंचित् (अव्यय/सर्वनाम) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘किंचित् कालम्’ = अल्पकालम् (for some time)
अनिन्दिताblameless, uncriticized
अनिन्दिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (प्रातिपदिक; निन्द् धातु + अ-निषेध)
Formभूतकृदन्त (क्त) नकारार्थे, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (continuation of Īśvara’s narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (rṣi/śaunaka-style frame typical of māhātmyas)

Scene: A blameless goddess/daughter, honored and received with reverence by Viśvakarmā, resides in her father’s celestial home; time stretches to a thousand years, suggesting divine temporality and serene domesticity.

S
Saṃjñā
V
Viśvakarman (Tvaṣṭṛ)
F
Father’s house

FAQs

It affirms dharmic hospitality and reverence within family bonds, and portrays long endurance as part of cosmic order.

The narrative is embedded within the Prabhāsakṣetra Māhātmya (Prabhāsa), the sacred geography frame of the chapter.

No explicit ritual is prescribed; the verse describes honoring and residence.