Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

तयोस्तु राज्ञी द्यौर्ज्ञेया निक्षुभा पृथिवी स्मृता । सौम्यमासस्य सप्तम्यां द्यौः सूर्येण च युज्यते

tayostu rājñī dyaurjñeyā nikṣubhā pṛthivī smṛtā | saumyamāsasya saptamyāṃ dyauḥ sūryeṇa ca yujyate

Des deux, sache que Dyauḥ est la reine; Nikṣubhā est tenue pour la Terre. Le septième jour du mois lunaire, Dyauḥ s’unit au Soleil.

तयोःof those two (wives)
तयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), द्विवचन (Dual)
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक-निपात (particle)
राज्ञीqueen
राज्ञी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
द्यौःDyauḥ (Heaven)
द्यौः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
ज्ञेयाis to be known (as)
ज्ञेया:
Vidheyavisheshana (Predicative qualifier)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्यय (Gerundive/obligatory), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); विधेय-विशेषण
निक्षुभाNikṣubhā (name)
निक्षुभा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिक्षुभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Vidheyavisheshana (Predicative qualifier)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); विधेय-विशेषण
सौम्यमासस्यof the Saumya month
सौम्यमासस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular); कर्मधारय: सौम्यः मासः
सप्तम्याम्on the seventh (lunar day)
सप्तम्याम्:
Kala-adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसप्तमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
द्यौःDyauḥ
द्यौः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
सूर्येणwith the Sun
सूर्येण:
Sahakaraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
युज्यतेis joined/united
युज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (saptamī-kāla māhātmya implied)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Sūrya with two consorts: Dyauḥ (as queen/sky) and Nikṣubhā (as Earth). The verse highlights the saptamī union of Dyauḥ with Sūrya—an allegory for seasonal and ritual rhythms.

S
Sūrya
D
Dyauḥ
P
Pṛthivī (Earth)
N
Nikṣubhā

FAQs

Purāṇic dharma links sacred time (tithi and month) with cosmic unions, grounding ritual calendars in mythic cosmology.

Prabhāsakṣetra is the broader focus; this verse supplies the cosmological-time background that supports its māhātmya.

No explicit prescription, but the mention of saptamī and month signals auspicious calendrical timing later used for snāna and tīrtha observances.