Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

दक्षिणाल्लोचनाज्जातः पूर्वं सूर्य इति प्रिये । ततः कालान्तरे तस्य भार्ये द्वे च बभूवतुः

dakṣiṇāllocanājjātaḥ pūrvaṃ sūrya iti priye | tataḥ kālāntare tasya bhārye dve ca babhūvatuḥ

Ô bien-aimée, de l’œil droit (de Brahmā) naquit d’abord le Soleil. Puis, avec le temps, il eut aussi deux épouses.

दक्षिणात्from the right (side)
दक्षिणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
लोचनात्from the eye
लोचनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
जातःborn, arisen
जातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
पूर्वम्formerly/at first
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
इतिthus; (called)
इति:
Quotation marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देश-निपात (quotative particle)
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
ततःthen, thereafter
ततः:
Sequence marker
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (thereafter/then)
कालान्तरेin the course of time
कालान्तरे:
Kala-adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: कालस्य अन्तरम्
तस्यof him (of the Sun)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
भार्येtwo wives
भार्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), द्विवचन (Dual)
द्वेtwo
द्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), द्विवचन (Dual); (भार्ये) विशेषण
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
बभूवतुःcame to be (were)
बभूवतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), द्विवचन (Dual), परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Āditya-sambandha implied)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: From Brahmā’s right eye emerges Sūrya—personified radiance—followed by the establishment of his household (two wives), setting up a mythic calendar of unions.

B
Brahmā
S
Sūrya (Āditya)

FAQs

Cosmic beings arise from divine sources; their relationships and cycles become the mythic foundation for sacred places and seasons.

Indirectly Prabhāsakṣetra, as the narrative builds its origin through solar and cosmic genealogy.

None; it is genealogical/cosmological narration.