Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

स एष वैष्णवः पादो देवि मध्ये ग्रहोऽस्य यः । नारायणाख्योऽचिंत्यात्मा कारणं जगतः प्रभुः

sa eṣa vaiṣṇavaḥ pādo devi madhye graho'sya yaḥ | nārāyaṇākhyo'ciṃtyātmā kāraṇaṃ jagataḥ prabhuḥ

Ô Déesse, voici le quartier vaiṣṇava ; l’astre placé en son centre est Celui qu’on nomme Nārāyaṇa—d’essence inconcevable—le Seigneur, cause de l’univers entier.

सःhe/that
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
एषःthis
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (deictic)
वैष्णवःVaiṣṇava (of Viṣṇu)
वैष्णवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पादःfoot/quarter
पादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
ग्रहःthe ग्रह (planet/indicator)
ग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्यof this/of him
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
नारायण-आख्यःnamed Nārāyaṇa
नारायण-आख्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारायण + आख्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (नारायण इति आख्यः = named Nārāyaṇa)
अचिन्त्य-आत्माthe inconceivable Self
अचिन्त्य-आत्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअचिन्त्य + आत्मन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अचिन्त्यः आत्मा यस्य/अचिन्त्य आत्मा)
कारणम्the cause
कारणम्:
Karta (Predicate/प्राधान्य)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (predicate nominative)
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya context): likely Skanda to Devī/Pārvatī.

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (mandala-quarter: Vaiṣṇava pāda)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A sacred mandala of Prabhāsa visualized as the divine body: the Vaiṣṇava quarter with Nārāyaṇa enthroned at the center, radiating causal light into the surrounding kṣetra.

V
Vaiṣṇava
N
Nārāyaṇa
G
Grahāḥ (as a cosmic governing principle)

FAQs

All cosmic organization culminates in the Supreme Lord—Nārāyaṇa—who is the unseen cause and sustaining center.

The verse occurs within Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, presenting the tīrtha within a Vaiṣṇava-inflected cosmic order.

None in this verse; it identifies the Vaiṣṇava quarter and its central governing principle as Nārāyaṇa.