Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

कूर्म्मदेशांस्तथर्क्षाणि देशेष्वेतेषु वै प्रिये । राशयश्च तथर्क्षेषु ग्रहा राशिव्यवस्थिताः

kūrmmadeśāṃstatharkṣāṇi deśeṣveteṣu vai priye | rāśayaśca tatharkṣeṣu grahā rāśivyavasthitāḥ

Bien-aimée, ainsi les régions de Kūrma (la Tortue) et les nakshatras sont assignées à ces contrées. De même, les signes du zodiaque sont disposés au sein des nakshatras, et les planètes sont ordonnées selon les signes.

कूर्मदेशान्the regions (called) Kūrma-regions
कूर्मदेशान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूर्म-देश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कूर्मस्य देशाः)
तथाlikewise, also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb/conjunctive: 'also/likewise')
ऋक्षाणिthe constellations (nakṣatras)
ऋक्षाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
देशेषुin the regions
देशेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
एतेषुin these
एतेषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (deictic pronoun used adjectivally)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/उपपादक (particle: indeed)
प्रियेO beloved (dear one)
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; संबोधन (vocative)
राशयःthe zodiac signs
राशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb: likewise)
ऋक्षेषुin the constellations
ऋक्षेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
ग्रहाःthe planets
ग्रहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
राशि-व्यवस्थिताःsituated/arranged in the zodiac signs
राशि-व्यवस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराशि-व्यवस्थित (कृदन्त; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कृदन्तः (व्यव-स्था धातोः क्त-प्रत्ययान्तः 'व्यवस्थित'); समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (राशिषु व्यवस्थिताः)

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya context): likely Skanda to Devī/Pārvatī.

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī

Scene: A layered mandala chart: outer ring shows kūrma-deśa regions, inner ring nakṣatras, then rāśis, with grahas placed accordingly; a teacher explains to a seated goddess, with palm-leaf manuscripts and a gnomon-like instrument.

K
Kūrma
N
Nakṣatra (Ṛkṣa)
R
Rāśi
G
Grahāḥ

FAQs

The universe is presented as an interlinked sacred system; understanding correspondences supports responsible, dharmic decision-making.

The broader narrative glorifies Prabhāsa-kṣetra, embedding it within an ordered cosmic map.

None directly; it summarizes the framework of mapping lands, asterisms, signs, and planets.