Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

ऐंद्रं मूलं तथाषाढा पृष्ठे तु त्रितयं स्मृतम् । आषाढा श्रवणं चैव धनिष्ठा चात्र शब्दिता

aiṃdraṃ mūlaṃ tathāṣāḍhā pṛṣṭhe tu tritayaṃ smṛtam | āṣāḍhā śravaṇaṃ caiva dhaniṣṭhā cātra śabditā

Sur le dos, la triade est rappelée comme Aiṃdra (Jyeṣṭhā), Mūla et Āṣāḍhā. Ici sont aussi mentionnées Āṣāḍhā, Śravaṇa et Dhaniṣṭhā comme l’ensemble concerné.

ऐन्द्रम्Aiन्द्र (Jyeṣṭhā nakṣatra)
ऐन्द्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऐन्द्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — नक्षत्रनाम (ज्येष्ठा)
मूलम्Mūla (nakṣatra)
मूलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — नक्षत्रनाम
तथाlikewise
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb)
आषाढाĀṣāḍhā (nakṣatra)
आषाढा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआषाढा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — नक्षत्रनाम (पूर्वाषाढा/उत्तराषाढा)
पृष्ठेon the back
पृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन — 'on the back'
तुindeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक (particle: 'but/indeed')
त्रितयम्a triad
त्रितयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्मृतम्is stated
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'is said/remembered'
आषाढाĀṣāḍhā
आषाढा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआषाढा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — नक्षत्रनाम
श्रवणम्Śravaṇa (nakṣatra)
श्रवणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — नक्षत्रनाम
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (particle: 'only/indeed')
धनिष्ठाDhaniṣṭhā (nakṣatra)
धनिष्ठा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधनिष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — नक्षत्रनाम
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: 'here')
शब्दिताis called
शब्दिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootशब्द् (धातु) + इत (कृत्) + आ (स्त्री)
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — 'is called/termed'

Unspecified (contextual narrator within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Scene: A broad-backed tortoise fills the composition; two triadic constellations appear as layered bands on the shell—one band labeled Jyeṣṭhā–Mūla–Āṣāḍhā, another band Āṣāḍhā–Śravaṇa–Dhaniṣṭhā—suggesting alternate/extended grouping; the teacher indicates ‘pṛṣṭhe’ (on the back) with a stylus.

J
Jyeṣṭhā (Aiṃdra)
M
Mūla
Ā
Āṣāḍhā
Ś
Śravaṇa
D
Dhaniṣṭhā

FAQs

Sacred knowledge traditions map the sky onto divine form—teaching that dharma includes understanding the ordered universe.

The verse is cosmological; the tirtha frame is Prabhāsakṣetra, but no particular shrine or bathing spot is singled out here.

None.