Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 148

जगदाकुलमत्यर्थं तदाऽसीद्वरवर्णिनि । त्रैलोक्ये सकले देवि भ्रममाणे महर्षर्यः । देवाश्च ब्रह्मणा सार्द्धं भास्वंतमभितुष्टुवुः

jagadākulamatyarthaṃ tadā'sīdvaravarṇini | trailokye sakale devi bhramamāṇe maharṣaryaḥ | devāśca brahmaṇā sārddhaṃ bhāsvaṃtamabhituṣṭuvuḥ

Ô toi au teint gracieux, alors le monde entier fut jeté dans un trouble extrême. Ô Déesse, tandis que les trois mondes tourbillonnaient, les grands sages et les dieux, avec Brahmā, se mirent à chanter des hymnes au Resplendissant (Bhāsvat).

जगत्the world
जगत्:
Compound member (समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
आकुलम्agitated
आकुलम्:
Compound member (समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootआकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग); विशेषण
अत्यर्थम्excessively
अत्यर्थम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय, परिमाणवाचक क्रियाविशेषण; ‘excessively/very much’
तदाthen
तदा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वरवर्णिनिO fair-complexioned lady
वरवर्णिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरवर्णिनी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः, स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (त्रि + लोक), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
सकलेentire
सकले:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (त्रैलोक्ये)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भ्रममाणेwhile (it) was whirling
भ्रममाणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present middle participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणसप्तमी—‘भ्रममाणे (त्रैलोक्ये)’
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
ब्रह्मणाwith Brahmā
ब्रह्मणा:
Sahakari (Instrument/Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सहकारक/सहयोग
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahārtha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (with/together)
भास्वन्तम्Bhāsvant (the radiant one)
भास्वन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभास्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
अभितुष्टुवुःpraised
अभितुष्टुवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + स्तु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘to praise’

Narrator (addressing a Devi/Varavarṇinī; exact interlocutors not explicit in the snippet)

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (varavarṇinī, devi)

Scene: The three worlds whirl; sages and devas gather with Brahmā at the center, hands folded, faces uplifted, singing hymns to Bhāsvat whose radiance steadies the scene.

B
Brahmā
D
Devas
M
Maharṣis
B
Bhāsvat (Sūrya)

FAQs

In crisis, the Purāṇic path emphasizes stuti (praise) and remembrance of the divine as a means to restore order and clarity.

Prabhāsa-kṣetra is the overarching sacred setting of this māhātmya section.

The act implied is stotra/stuti (hymning the deity); no detailed rite is specified here.