Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

भारतं नाम यद्वर्षं दाक्षिणात्यं मयोदितम् । दक्षिणापरतो यस्य पूर्वेण च महोदधिः । हिमवानुत्तरेणास्य कार्मुकस्य यथा गुणः

bhārataṃ nāma yadvarṣaṃ dākṣiṇātyaṃ mayoditam | dakṣiṇāparato yasya pūrveṇa ca mahodadhiḥ | himavānuttareṇāsya kārmukasya yathā guṇaḥ

La région nommée Bhārata, que j’ai décrite comme méridionale, a le grand océan à l’est, ainsi qu’au sud et à l’ouest ; et au nord se dresse Himavān. Ainsi sa forme est semblable à celle d’un arc.

bhāratamBhārata (India)
bhāratam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम (proper name)
nāmaby name; called
nāma:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative/नामार्थक particle)
yatwhich
yat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
varṣamregion/continent (varṣa)
varṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
dākṣiṇātyamsouthern
dākṣiṇātyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdākṣiṇātya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
mayāby me
mayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3), एकवचन
uditamsaid/declared
uditam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootud + √i (इ) (धातु) → udita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
dakṣiṇa-aparataḥto the south-west; on the southern-western side
dakṣiṇa-aparataḥ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक) + apara (प्रातिपदिक) + -tas (तसिल्-प्रत्यय, अव्ययार्थ)
Formअव्ययीभावसमास; दिशावाचक-अव्यय (adverb of direction)
yasyaof which/whose
yasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
pūrveṇaon the east (side)
pūrveṇa:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formदिशावाचक-अव्यय; तृतीया-प्रयोगेण अव्ययीभूत (adverbial: on the east/by the east)
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
mahā-udadhiḥthe great ocean
mahā-udadhiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + udadhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयसमास (महान् उदधिः)
himavānHimālaya
himavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothimavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; पर्वतनाम
uttareṇaon the north (side)
uttareṇa:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formदिशावाचक-अव्यय; तृतीया-प्रयोगेण अव्ययीभूत (adverbial: on the north/by the north)
asyaof this/of it
asya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6), एकवचन
kārmukasyaof a bow
kārmukasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkārmuka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
yathāas; like
yathā:
Sambandha (Comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative: as/like)
guṇaḥstring (of a bow)
guṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Listener: Devī

Scene: A map-like tableau: Bhārata shaped like a bow, with the Himalayas as the bow’s string/upper arc and the surrounding oceans as a deep blue embrace; sacred rivers faintly traced, with a small glowing marker at Prabhāsa on the western coast.

B
Bhārata-varṣa
M
Mahodadhi (ocean)
H
Himavān

FAQs

Bhārata is not merely land but a sanctified domain with divinely remembered boundaries, fit for dharma and tīrtha-oriented life.

None directly; the verse identifies Bhārata’s sacred geography, within which Prabhāsa is celebrated as a premier kṣetra.

None.