Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

अवमानं चकारासौ दर्शनात्स्पर्शनात्तथा । दृष्ट्वा तस्य मुखं मंदो वक्त्रं चक्रे तथात्मनः । चक्रे यदुकुलश्रेष्ठो गर्वितो यौवनेन तु

avamānaṃ cakārāsau darśanātsparśanāttathā | dṛṣṭvā tasya mukhaṃ maṃdo vaktraṃ cakre tathātmanaḥ | cakre yadukulaśreṣṭho garvito yauvanena tu

Il manifesta son mépris—par le regard, et même par sa manière d’approcher et de toucher. Voyant le visage du sage, l’insensé façonna le sien de la même façon, l’imitant par dérision. Ainsi se conduisit le plus éminent des Yadu, enivré de jeunesse et gonflé d’orgueil.

अवमानम्disrespect/insult
अवमानम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootअवमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चकारdid/made
चकार:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
असौthat man/he
असौ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दर्शनात्from/through seeing
दर्शनात्:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
स्पर्शनात्from/through touching
स्पर्शनात्:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootस्पर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मुखम्face
मुखम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मन्दःfoolish/dull
मन्दः:
Visheshana (Qualifier of implied subject ‘असौ’)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वक्त्रम्a face/mouth
वक्त्रम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चक्रेmade/assumed
चक्रे:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चक्रेdid/made
चक्रे:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
यदुकुलश्रेष्ठःthe best of the Yadu clan
यदुकुलश्रेष्ठः:
Karta (Subject/apposition)
TypeNoun
Rootयदुकुल (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘यदुकुलस्य श्रेष्ठः’
गर्वितःproud
गर्वितः:
Visheshana (Qualifier of ‘यदुकुलश्रेष्ठः’)
TypeAdjective
Rootगर्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
यौवनेनby youth
यौवनेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Contrast/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/emphatic particle)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (implied)

Scene: Sāmba openly displays contempt—through gaze, approach, and touch—then mimics the sage’s facial expression, turning reverence into mockery; Durvāsā stands as a severe ascetic presence, the air thick with impending wrath.

S
Sāmba
D
Durvāsā
Y
Yadu-kula

FAQs

Pride in youth and beauty leads to disrespect of the holy; such ṛṣi-apacāra becomes the seed of swift downfall.

The broader narrative belongs to Prabhāsa Kṣetra’s Māhātmya, framing events that highlight the sanctity of the Prabhāsa pilgrimage region.

None explicitly here; the verse emphasizes ethical discipline—reverence toward sages—as a core element of dharma.