Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः । संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः

tvaṃ hi svāyaṃbhuve yajñe sutyāhe vitate hariḥ | saṃbhūtaḥ saṃhitāṃ vaktuṃ svāṃśena puruṣottamaḥ

Car en vérité, lors du vaste jour du pressage du Soma au sacrifice de Svāyambhuva, tu naquis comme Hari—Puruṣottama lui-même—par une part de sa propre essence, afin d’exposer le compendium.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्गे (सामान्य-प्रयोगः), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थ/हेतौ (indeed/for)
स्वायंभुवेin (the rite) of Svāyambhuva (Manu)
स्वायंभुवे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक; स्वयम् + भुव)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
सुत्याहेon the Soma-pressing day
सुत्याहे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुत्या + अह (प्रातिपदिक; सुत्या-अह)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; सुत्यायाः अहः इति (day of Soma-pressing)
विततेwhen (it was) spread/extended
वितते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि + तन् (धातु) → वितत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; यज्ञे इति विशेषणम्
हरिःHari (Vishnu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
सम्भूतःappeared/arose
सम्भूतः:
Karta (Predicate/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु) → सम्भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सम्भवति’ इत्यर्थे (having arisen/appeared)
संहिताम्the compendium/collection
संहिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
वक्तुम्to speak/recite
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → वक्तुम् (तुमुन्-प्रत्यय, कृदन्त)
Formतुमुनन्तम् (infinitive), प्रयोजनार्थकः (purpose)
स्वांशेनby (his) own portion
स्वांशेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; स्वस्य अंशेन (by his own portion)
पुरुषोत्तमःthe Supreme Person
पुरुषोत्तमः:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुरुष + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेष्य-विशेषणभावः (the supreme among persons)

Naimiṣeya Maharṣis (the sages of Naimiṣāraṇya)

Tirtha: Svāyambhuva-yajña (mythic)

Type: kshetra

Listener: Sūta

Scene: A grand Soma-pressing day: priests, soma vessels, fire altars; from the sacrificial radiance, Hari’s aṃśa manifests as the destined narrator to speak the saṃhitā.

H
Hari (Viṣṇu)
P
Puruṣottama
S
Svāyambhuva Yajña
S
Sutyāha (Soma-pressing day)
S
Sūta (as recipient)

FAQs

Purāṇic teaching is treated as divinely empowered; the narrator’s role is sanctified as service to dharma and sacred memory.

Not a tīrtha verse; it legitimizes the forthcoming Prabhāsa Kṣetra account through a divine origin motif.

The setting references soma-pressing within a yajña (sutyāha), pointing to Vedic ritual context, though no instruction is given.