Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

विधि मन्त्रक्रियाहीनां पूजां गृह्णाति केशवः । माहात्म्यं तिष्ठते नित्यं लिखितं यस्य वेश्मनि । न तस्यागःसहस्रैस्तु कृतैर्लिप्यति मानवः

vidhi mantrakriyāhīnāṃ pūjāṃ gṛhṇāti keśavaḥ | māhātmyaṃ tiṣṭhate nityaṃ likhitaṃ yasya veśmani | na tasyāgaḥsahasraistu kṛtairlipyati mānavaḥ

Keśava reçoit même un culte dépourvu de règle et de rite mantrique. Celui dans la demeure duquel ce Māhātmya demeure écrit et toujours présent n’est point souillé, fût-ce par des milliers de fautes commises.

विधि(proper) rule/ritual procedure
विधि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (अत्र) उपपद-सम्बन्धेन ‘विधिं विना’ इत्यर्थे
मन्त्रक्रियाहीनाम्devoid of mantra and ritual acts
मन्त्रक्रियाहीनाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र-क्रिया-हीन (प्रातिपदिक; हीन)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पूजाम् इति); समासः—तत्पुरुषः (मन्त्रक्रियया हीना)
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गृह्णातिaccepts
गृह्णाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
माहात्म्यम्the glory (text)
माहात्म्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तिष्ठतेremains
तिष्ठते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
लिखितम्written
लिखितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeVerb
Rootलिख् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम् इति)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वेश्मनिin the house
वेश्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेश्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अघःसहस्रैःby thousands of sins
अघःसहस्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअघ-सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अघानां सहस्राणि)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (adversative/emphatic particle)
कृतैःdone/committed
कृतैः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; (अघःसहस्रैः इति) विशेषणम्
लिप्यतिis tainted/defiled
लिप्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलिप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: is tainted)
मानवःa man, human
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Dvārakā (via Dvārakā Māhātmya)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience (not explicit)

Scene: A humble devotee offers simple flowers and water without elaborate ritual; Keśava’s compassionate presence is felt; behind, a manuscript of the māhātmya radiates light that dissolves dark ‘sin’ motifs.

K
Keśava
D
Dvārakā Māhātmya

FAQs

Bhakti supported by sacred remembrance outweighs ritual deficiency: Keśava’s grace accepts imperfect worship, and the presence of Dvārakā’s māhātmya is extolled as a strong purifier against sin.

Dvārakā, through the sanctifying potency of its māhātmya kept in the home.

Household preservation of a written māhātmya; and an implied reassurance that pūjā, even if lacking full vidhi/mantra-kriyā, is accepted by Keśava when devotion is present.