Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

प्रह्लाद उवाच । परस्परं वरौ दत्त्वा कृष्णदुर्वाससौ मुदा । ततः प्रभृति विप्रेन्द्रास्तस्मिन्स्थाने ह्यतिष्ठताम् । वरदानमिति प्रोक्तं तत्तीर्थं सर्वकामदम्

prahlāda uvāca | parasparaṃ varau dattvā kṛṣṇadurvāsasau mudā | tataḥ prabhṛti viprendrāstasminsthāne hyatiṣṭhatām | varadānamiti proktaṃ tattīrthaṃ sarvakāmadam

Prahlāda dit : Dans la joie, Kṛṣṇa et Durvāsā se donnèrent mutuellement des grâces ; dès lors, ils demeurèrent en ce lieu même. Ce tīrtha fut nommé « Varadāna » (Don des grâces) et il accomplit tous les désirs.

प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
वरौboons (two)
वरौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), द्विवचन (Dual)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)
कृष्णदुर्वाससौKṛṣṇa and Durvāsas
कृष्णदुर्वाससौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
मुदाwith joy
मुदा:
Hetu/Instrument (Means/Cause/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
ततःthereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'thereafter/from that')
प्रभृतिfrom then on
प्रभृति:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (postposition/adverb: 'from, since')
विप्रेन्द्राःO best of Brahmins / Brahmin-lords
विप्रेन्द्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्रेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
अतिष्ठताम्they stayed/dwelt
अतिष्ठताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
वरदानम्boon-giving (name)
वरदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवरदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
Quotation marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
प्रोक्तम्is called/was said
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तीर्थम्holy ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सर्वकामदम्granting all desires
सर्वकामदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (determinative: 'giver of all desires'); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Prahlāda

Tirtha: Varadāna

Type: kshetra

Listener: Viprendras (addressed as ‘vīpreन्द्राः’—leading brāhmaṇas/sages)

Scene: Prahlāda narrates: Kṛṣṇa and Durvāsā exchange boons joyfully and choose to abide at the spot; the tīrtha is proclaimed ‘Varadāna’, radiating wish-fulfilling power.

P
Prahlāda
K
Kṛṣṇa
D
Durvāsā
V
Varadāna Tīrtha
D
Dvārakā

FAQs

When divine grace and saintly power converge, a place becomes a wish-fulfilling tīrtha for devotees.

Varadāna Tīrtha in Dvārakā, established by the mutual boon-giving of Kṛṣṇa and Durvāsā.

Implicitly, pilgrimage to the named tīrtha for desire-fulfillment; the chapter’s context connects it with snāna and pūjā.