Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

चक्रं प्रक्षालितं यत्र कृष्णेन स्वयमेव हि । तेन वै चक्रतीर्थं हि पुण्यं च परमं हरेः । भवंति तत्र पाषाणाश्चक्रांका मुक्तिदायकाः

cakraṃ prakṣālitaṃ yatra kṛṣṇena svayameva hi | tena vai cakratīrthaṃ hi puṇyaṃ ca paramaṃ hareḥ | bhavaṃti tatra pāṣāṇāścakrāṃkā muktidāyakāḥ

Là où Kṛṣṇa lui-même lava le disque (cakra), ce lieu est donc appelé Cakratīrtha, très saint et appartenant à Hari. Là apparaissent des pierres portant l’empreinte du cakra, dispensatrices de délivrance (mokṣa).

cakramdiscus; wheel
cakram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
prakṣālitamwashed; cleansed
prakṣālitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootpra-√kṣāl (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (cakram इति)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय, सम्बन्धबोधक/देशवाचक (relative adverb: 'where')
kṛṣṇenaby Krishna
kṛṣṇena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
svayamhimself
svayam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb)
evaindeed; only
eva:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक/अवधारण)
hifor; indeed
hi:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (हेतौ/निश्चये—particle)
tenaby that; therefore
tena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक particle)
cakratīrthamthe Cakra-tirtha (pilgrimage ford of the discus)
cakratīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (cakrasya tīrtham), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
puṇyamholy; meritorious
puṇyam:
Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (cakratīrtham इति)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय—conjunction)
paramamsupreme; highest
paramam:
Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (cakratīrtham इति)
hareḥof Hari (Vishnu)
hareḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
bhavantiare; become; exist
bhavanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb: 'there')
pāṣāṇāḥstones
pāṣāṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpāṣāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
cakrāṃkāḥbearing the mark of a discus
cakrāṃkāḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootcakra (प्रातिपदिक) + aṅka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (cakrasya aṅkaḥ—'marked with a discus'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (pāṣāṇāḥ इति)
muktidāyakāḥgranting liberation
muktidāyakāḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootmukti (प्रातिपदिक) + dāyaka (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-तत्पुरुष (muktyai dāyakaḥ—'giver of liberation'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (pāṣāṇāḥ इति)

Prahlāda (continued context from preceding verse)

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Scene: Kṛṣṇa at the tīrtha’s edge washes the Sudarśana-cakra; the water glows. Nearby, stones emerge bearing clear cakra-imprints, and devotees behold them as mokṣa-giving signs.

K
Kṛṣṇa
H
Hari
C
Cakratīrtha
C
Cakra (Sudarśana)
C
Cakrāṅkita pāṣāṇa (disc-marked stones)

FAQs

A tīrtha becomes supremely potent through the divine presence and act of the Lord, and even its natural signs become vehicles of grace.

Cakratīrtha at Dvārakā, sanctified by Kṛṣṇa.

Veneration of Cakratīrtha and reverence for cakra-marked stones found there, associated with liberation.