Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

प्रह्लाद उवाच । श्रूयतामृषयः सर्वे गदतो मम विस्तरात् । यथा शापोद्भवं दुःखं मुमोच हरिवल्लभा

prahlāda uvāca | śrūyatāmṛṣayaḥ sarve gadato mama vistarāt | yathā śāpodbhavaṃ duḥkhaṃ mumoca harivallabhā

Prahlāda dit : « Écoutez, ô tous les sages, tandis que je le raconte en détail : comment la Bien-aimée de Hari (Rukmiṇī) fut délivrée de la peine née d’une malédiction. »

प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
कर्ता (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Prahlāda)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (he said)
श्रूयताम्let it be heard
श्रूयताम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, कर्मणि प्रयोगः (passive): 'let it be heard'
ऋषयःsages
ऋषयः:
कर्ता (Hearers as subject of implied hearing)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (sages)
सर्वेall
सर्वे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (all)
गदतःof (me) speaking
गदतः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeVerb
Rootगद् (धातु) → गदत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; 'of me who am speaking'
ममmy/of me
मम:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (my/of me)
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
सम्बन्ध (Manner)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे 'in detail/at length' (ablative used adverbially)
यथाhow/as
यथा:
सम्बन्ध (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; यथार्थक/प्रकारवाचक (as/how)
शापोद्भवम्arising from a curse
शापोद्भवम्:
विशेषण (Qualifier of duḥkham)
TypeAdjective
Rootशाप (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (शापात् उद्भवम् = arising from a curse) विशेषणम्
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (sorrow)
मुमोचwas freed from/released
मुमोच:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (she/he released/was freed from)
हरिवल्लभाHari’s beloved (Lakṣmī)
हरिवल्लभा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः वल्लभा = beloved of Hari)

Prahlāda

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis (sages)

Scene: Prahlāda, serene and radiant, addresses assembled sages, promising a detailed account of how Rukmiṇī was freed from Durvāsas’ curse-born sorrow; the moment is a formal ‘kathā-beginning’.

P
Prahlāda
Ṛṣis
H
Hari
H
Hari-vallabhā (Rukmiṇī)

FAQs

Even curse-born suffering can be overcome through divine order and sacred narrative remembrance centered on Hari.

The setting belongs to Dvārakā Māhātmya, pointing to Dvārakā’s sacred landscape within the Prabhāsa-khaṇḍa.

No explicit rite is stated here; the verse functions as a narrative preface to the account.