Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

अर्घ्यमन्त्रः । स्नात्वा यः परया भक्त्या पितॄन्संतर्प्य भावतः । कुर्याच्छ्राद्धं च परया पितृभक्त्या समन्वितः

Transliteration

arghyamantraḥ | snātvā yaḥ parayā bhaktyā pitṝnsaṃtarpya bhāvataḥ | kuryācchrāddhaṃ ca parayā pitṛbhaktyā samanvitaḥ

Translation

Mantra de l’arghya : «Celui qui, après s’être baigné avec une dévotion suprême, rassasie véritablement les Pitṛ (ancêtres) par des offrandes du cœur, puis accomplit le śrāddha, empli d’une profonde piété envers les aïeux—»

Word by Word

• अर्घ्यमन्त्रः: the arghya-mantra
• अर्घ्यमन्त्रः: Viṣaya/Śīrṣaka (Heading)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य-मन्त्र (प्रातिपदिक; अर्घ्य + मन्त्र)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष ('mantra for arghya')

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive); धातु: स्ना (to bathe)

• यः: who
• यः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• परया: supreme, intense
• परया: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of bhaktyā)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karaṇa (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• संतर्प्य: having satisfied (propitiated)
• संतर्प्य: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्+तृप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive); धातु: सम्+तृप् (to satisfy/propitiate)

• भावतः: sincerely, in true spirit
• भावतः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनस्य अव्ययीभाव-प्रयोगः (ablative used adverbially): 'from/with sincerity, in spirit'

• कुर्यात्: should perform
• कुर्यात्: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• परया: supreme, intense
• परया: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of pitṛbhaktyā)

• पितृभक्त्या: with devotion to the ancestors
• पितृभक्त्या: Karaṇa (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: पितृ-भक्ति (प्रातिपदिक; पितृ + भक्ति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष ('devotion to ancestors')

• समन्वितः: endowed, accompanied
• समन्वितः: Kartṛviśeṣaṇa (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्+अन्वि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of yaḥ)

Speaker

Śrī Kṛṣṇa (introducing/quoting the arghya-mantra and its observance)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māyā-saras

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/ṛṣis (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe in a sacred lake, then sit facing south performing tarpaṇa with water and sesame, followed by a śrāddha setting with offerings arranged on kuśa grass.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Śrāddha
• Arghya-mantra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere inner feeling (bhāva) is essential—ritual becomes fruitful when joined with devotion toward the Pitṛs.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dvārakā tīrtha in this chapter (Mayatīrtha/Mayasya-saras), where these ancestor-rites are recommended.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe, perform Pitṛ-tarpaṇa with heartfelt intent, and then do śrāddha with strong pitṛbhakti.