Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

पुलस्त्य उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स राजा विस्मयान्वितः । गमनाय मतिं चक्रे केदारं प्रति भूमिपः

pulastya uvāca | tasya tadvacanaṃ śrutvā sa rājā vismayānvitaḥ | gamanāya matiṃ cakre kedāraṃ prati bhūmipaḥ

Pulastya dit : Ayant entendu ces paroles, le roi, saisi d’émerveillement, résolut de partir, tournant son esprit vers Kedāra.

पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (वचनम्)
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
विस्मयान्वितःfilled with wonder
विस्मयान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मय (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ (धातु) + अनु-, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विस्मयेन अन्वितः)
गमनायfor going
गमनाय:
Sampradana/Purpose (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजनार्थे (purpose)
मतिम्intention, resolve
मतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
चक्रेmade (formed)
चक्रे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
केदारम्Kedāra
केदारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Directional relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/उपपद (preposition)
भूमिपःthe ruler, king
भूमिपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (भूमेः पतिः)

Pulastya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: A king (māhīpati)

Scene: Pulastya as narrator; a king, astonished, resolves to journey northward toward the snowy Kedāra—maps, attendants, and the distant Himalayan silhouette suggesting the sacred goal.

P
Pulastya
K
Kedāra
B
Bhūmipa (king)

FAQs

True hearing (śravaṇa) of sacred teaching leads to decisive action—undertaking pilgrimage and worship.

Kedāra is explicitly named as the destination of yātrā.

Pilgrimage (yātrā/gamana) to Kedāra is implied as the next dharmic step.