Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 180

Devanagari script

वसव ऊचुः । त्रिरात्रं यो नरः सम्यगुपवासं करिष्यति । आजन्ममरणात्पापान्मुक्तः स च भविष्यति

Transliteration

vasava ūcuḥ | trirātraṃ yo naraḥ samyagupavāsaṃ kariṣyati | ājanmamaraṇātpāpānmuktaḥ sa ca bhaviṣyati

Translation

Les Vasus dirent : L’homme qui observe correctement un jeûne de trois nuits sera délivré des péchés amassés de la naissance jusqu’à la mort.

Word by Word

• वसवः: the Vasus
• वसवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• त्रिरात्रम्: for three nights
• त्रिरात्रम्: Kāla-adhikaraṇa (Time duration/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + रात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि रात्राणि)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक

• नरः: man, person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Prakāra (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (properly, correctly)

• उपवासम्: fasting
• उपवासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• करिष्यति: will do/perform
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• आ: up to
• आ: Avadhi (Limit/अवधि)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: अव्यय; उपसर्गार्थक/आवधिवाचक (up to)

• जन्म: birth
• जन्म: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; समासाङ्ग (आ-...-मरणात्)

• मरणात्: from death / up to death (as limit)
• मरणात्: Apadana/Avadhi (Ablative limit/अपादान-अवधि)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; 'आ ... मरणात्' = आवधि (up to death)

• पापान्: sins
• पापान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (नरः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• भविष्यति: will be/become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Vasus

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (Trirātra-upavāsa phala)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Vasus, radiant deities, proclaim the fruit of a three-night fast; a devotee sits in meditation near a sacred fire, with minimal food, counting nights under stars; the aura is purificatory and resolute.

Characters & Entities

• Vasus
• upavāsa
• trirātra
• pāpa-kṣaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity performed correctly (samyak) is a purifier; even a brief fast can burn long-standing karmic impurities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is situated in the Arbuda Khaṇḍa’s praised locale, implying that fasting there is particularly fruit-bearing.

What ritualistic prescription is mentioned?

Trirātra-upavāsa: a properly observed fast for three nights.