Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप । तथान्यो भूपतिः कश्चिन्न कर्ता न करिष्यति

Transliteration

yathā kṛtaṃ tvayā rājyaṃ prajāḥ saṃrakṣitā nṛpa | tathānyo bhūpatiḥ kaścinna kartā na kariṣyati

Translation

Comme tu as régné et protégé tes sujets, ô roi, nul autre souverain ne l’a fait, et nul ne le fera dans l’avenir.

Word by Word

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमान-बोधक (as/just as)

• कृतम्: done, established
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'कृतम्' = done/made (neut. nom./acc. sg.)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)

• राज्यम्: kingdom, rule
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neut. nom./acc. sg.)

• प्रजाः: subjects, people
• प्रजाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (fem. acc. pl.)

• संरक्षिता: protected
• संरक्षिता: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: सम्-√रक्ष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'प्रजाः' इत्यस्य विशेषणम् (fem. nom. pl.)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (voc. sg.)

• तथा: so, likewise
• तथा: Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; तदनुरूप/एवमेव (so/likewise)

• अन्यः: another
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (masc. nom. sg.)

• भूपतिः: king, lord of the earth
• भूपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः 'भू-पतिः' (masc. nom. sg.)

• कश्चित्: anyone, some
• कश्चित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (masc. nom. sg.)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• कर्ता: a doer, one who can do
• कर्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: √कृ (धातु)
• Form: तृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल/future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Śiva (continuing reply as Śrī Bhagavān)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The deity addresses the king with approving authority; the king stands steadier now, still reverent; behind him, subjects or symbolic figures of prajā may be shown, indicating protection and welfare; the queen remains beside him.

Characters & Entities

• Śiva
• King
• prajā (subjects)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Protecting subjects is sacred service; dharmic governance becomes a form of worship worthy of divine praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha narrative elevates the locale by linking it with an exemplary king blessed by Śiva in Adhyāya 95.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the verse teaches rāja-dharma as lived discipline.