Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

ततःप्रभृति तत्कुण्डं विख्यातं धरणीतले । स्थितमुत्तरदिग्भागे ब्रह्मकुण्डमिति स्मृतम्

tataḥprabhṛti tatkuṇḍaṃ vikhyātaṃ dharaṇītale | sthitamuttaradigbhāge brahmakuṇḍamiti smṛtam

Dès lors, ce bassin devint célèbre sur la terre ; situé dans la région du nord, il est commémoré sous le nom de « Brahmakuṇḍa ».

tataḥprabhṛtifrom that time onward
tataḥprabhṛti:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय) + prabhṛti (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय (from then onwards)
tatthat
tat:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (kuṇḍam)
kuṇḍampond, sacred pool
kuṇḍam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
vikhyātambecame famous
vikhyātam:
Karta (Predicative to subject/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootvi√khyā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग प्रथमा एकवचन; (kuṇḍam) इत्यस्य विशेषणम्
dharaṇītaleon the surface of the earth
dharaṇītale:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—धरण्याः तलम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
sthitamsituated
sthitam:
Karta (Predicative to subject/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग प्रथमा एकवचन; (kuṇḍam) इत्यस्य विशेषणम्
uttaradigbhāgein the northern region/part
uttaradigbhāge:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक) + diś (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—उत्तरायाः दिशः भागः इति षष्ठी-तत्पुरुषः (uttara-diś) ततः पुनः (uttara-diś)-bhāga इति तत्पुरुषः
brahmakuṇḍam(as) Brahma-kuṇḍa
brahmakuṇḍam:
Karta (Subject apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + kuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—ब्रह्मणः कुण्डम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
smṛtamis called/remembered as
smṛtam:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग प्रथमा एकवचन; (kuṇḍam) इत्यस्य विधेय-विशेषणम्

Sūta (continuing narration)

Tirtha: Brahmakuṇḍa

Type: kund

Listener: brāhmaṇas/ṛṣis in the frame

Scene: A newly renowned pond is shown in the northern quarter of a sacred complex; pilgrims point north as the narrator declares its name: Brahmakuṇḍa.

B
Brahmakuṇḍa

FAQs

A tīrtha becomes a living sacred landmark through dharmic acts and remembered tradition (smṛti).

Brahmakuṇḍa, explicitly named and geographically oriented to the northern quarter.

No direct prescription; it establishes the tīrtha’s name, fame, and location.